» .مشروح خبر » مشروح خبر | از محدودیت رسانه‌ها در نقد مذاکرات هسته‌ای در دوره قبلی تا رشد در دولت روحانی

تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۵/۲۱ - ۱۵:۵۱

 کد خبر: 10736

دبیر خبرگزاری ایسنا در خراسان رضوی مطرح کرد:

مشروح خبر | از محدودیت رسانه‌ها در نقد مذاکرات هسته‌ای در دوره قبلی تا رشد در دولت روحانی

گروه فرهنگ و هنر ـ مهدی نعیمیان راد با اشاره به رشد رسانه‌ها در دولت فعلی، گفت: در دولت آقای روحانی وضعیت رسانه‌ها نسبت به قبل رشد داشته است. زمانی‌ که آقای سعید جلیلی، دبیر عالی شورای امنیت ملی بود، به رسانه‌ها اجازه نقد مذاکرات هسته‌ای را نداده بود اما در دوره آقای روحانی، چنین محدودیت‌هایی از بین رفته است.

مشروح خبر | از محدودیت رسانه‌ها در نقد مذاکرات هسته‌ای در دوره قبلی تا رشد در دولت روحانی

به گزارش آتی نیوز، نشست الزامات خبرنگاری در جامعه امروز، با حضور زهره الوندی، مدیر ضمائم مؤسسه شهرآرا و مهدی نعیمیان راد، دبیر خبرگزاری ایسنا، شنبه ۱۹ مرداد ماه در دفتر بنیاد امید ایرانیان خراسان رضوی در مشهد برگزار شد.

زهره الوندی، مدیر ضمائم مؤسسه شهرآرا در پاسخ به سؤال مجری در خصوص چالش‌های حوزه خبرنگاری در شرایط فعلی، گفت: به اعتقاد من در کشور ما چالش ها در دو بخش خبرنگار و رسانه‌ها وجود دارند. اما پیش از بیان کردن چالش‌ها، باید به ویژگی‌های یک خبرنگار توجه کرد که عبارت ‌اند از داشتن سرعت، دقت و مهارت، جسارت و به دنبال حقیقت بودن. یکی از چالش‌ها، خود خبرنگار است که با الزامات خبرنگاری آشنا نیست و این ویژگی‌ها را ندارد. مثلاً گاهی حقیقت را فدای جسارت می‌کنند تا خودشان را مطرح کنند. از طرف دیگر، رسانه‌های ما آنگونه که باید استقلال مالی ندارند و در صورت نبود استقلال مالی، رسانه چاره‌ای ندارد جز آنکه از جایی که تامین مالی می‌شود، دستور بگیرد و این شامل تمام روزنامه‌های کشور می‌شود که به نهادی وابسته هستند و بر اساس همین نهادها، دچار تغییر سیاست‌ می‌شوند. این امر موجب می‌شود تا رسانه بر اساس اهداف خود پیش نرود.

مهدی نعیمیان راد، دبیر خبرگزاری ایسنا در خراسان رضوی نیز در پاسخ به همین پرسش، ابراز کرد: اولین قدم برای خبرنگار شدن، داشتن اصل صداقت است. اگر رسانه‌ای صداقت نداشته باشد، حتی با وجود هزینه‌های زیاد برای مطرح شدن، نمی‌تواند مردم را با خود همراه کند. نهادهایی هستند که چندین رسانه دارند و از آن‌ها برای انتقال یک پیام استفاده می‌کنند زیرا مخاطبان این افراد برند رسانه را قبول ندارند. اصل دوم، صراحت و شجاعت است، نبود این ویژگی در خبرنگاران، موجب پیدایش خبرنگارانی شده است که شبیه یک دستگاه تایپ نه چندان هوشمند عمل می‌کنند، کسانی که صرفا تایپ می‌کنند بدون آنکه متوجه باشند آنچه می‌نویسند چه معنا یا تبعاتی دارد. داشتن صداقت و صراحت، موجب پیدایش خبرنگارانی چون شهید محمود صارمی می‌شود که تا آخرین لحظات به رسالت خبرنگاری خود عمل می‌کردند.

وی ادامه داد: خبرنگاری برخلاف ظاهر جذاب خود، بیماری‌هایی را به همراه می‌آورد زیرا بسیاری از خبرنگاران در دل فجایعی که آن‌ها را گزارش کردند، باقی‌مانده و دچار آسیب‌های روحی شدند. ویژگی دیگری که باید به آن توجه کرد، داشتن خلاقیت است.

دبیر خبرگزاری ایسنا با بیان اینکه به اعتقاد من رسانه آزاد وجود ندارد و یک افسانه است، حتی مستندنگاری آزاد هم چندان موجود نیست، ابراز کرد: همه ما تحت تاثیر منابع رسانه‌ای خود هستیم. خود من نیز لحاظ کردن برخی موضوعات در خبرهایم را کتمان نمی‌کنم. مثلاً با توجه به ملاحظات موجود، موفق نشدیم در خبری، به موضوع برکناری یکی از مسئولان جهاد دانشگاهی بپردازیم.

سوال دوم مطرح شده توسط مجری در این مورد بود که اگر خبرنگاری استقلال مالی داشته باشد، این امر می‌تواند عملکرد خوب وی را تضمین کند و اینکه آیا خبرنگار تحلیل گر است یا خیر؟

الوندی در پاسخ به این پرسش عنوان کرد: متاسفانه امروز شاهد ورود افرادی در فضای رسانه هستیم که سابقه خبری ندارند و براساس ارتباطات خود به مجموعه راه پیدا کرده اند و با وجود استقلال مالی، عملکرد ضعیفی دارند. یکی از مشکلات موجود در فضای رسانه، عدم آگاهی خبرنگاران است، وقتی خبرنگاران ما در نشست‌های خبری، بدون آگاهی شرکت می‌کنند و سوالات درستی نمی‌پرسند‌، نمونه این عدم آگاهی است. اوایل آغاز کار من در زمینه خبر، خبرگزاری ایسنا بسیار عملکردی بسیار قوی‌تر از آنچه اکنون دارد، داشت. حتی خبرگزاری ایرنا که استقلال مالی دارد و خبرگزاری دولت است، نیز چینن وضعیتی دارد.

مهدی نعیمیان راد:‌ حرف خانم الوندی راجع به ایسنا که در گذشته عملکرد بسیار قوی‌تری داشت را قبول دارم، ولی باید بگویم آیین نامه حقوقی ایسنا حدودا چهار سال است که تغییری نکرده و این از عدم سواد رسانه‌ای در جامعه ما ناشی می‌شود. همین امر نیز در از دست دادن نیروهای قوی در ایسنا تأثیرگذار بوده است.

نعیمیان در مورد راه‌های افزایش میزان خلاقیت در خبرنگاری، گفت: در حال حاضر با توده‌ای از خبرنگاران ضعیف در حال افزایش روبرو هستیم. اگر خبرنگاری تلاش کند و مسئولان را به چالش بکشد، خواهد دید که در جهت جریان غالب خبری حرکت نمی‌کند و این جریانات در برابر وی مخالفت می‌کنند. رسانه‌ها توانایی حفظ خبرنگار خوب را ندارند. بنده حرف خانم الوندی راجع به ایسنا را قبول دارم، ولی باید بگویم آیین نامه حقوقی ایسنا حدودا چهار سال است که تغییری نکرده و این از عدم سواد رسانه‌ای در جامعه ما ناشی می‌شود. همین امر نیز در از دست دادن نیروهای قوی در ایسنا تأثیرگذار بوده است.

وی ادامه داد: یکی از ضعف‌های ما این است که خبرنگار پیگیر وجود ندارد. خبرنگار باید آگاهی و شناخت داشته باشد در غیر این صورت تبدیل به ابزار تبلیغ مدیر ناکارآمد می‌شود.

نعیمیان افزود: خلاقیت شامل دو وجه انتسابی و اکتسابی است، برخی افراد به طور ذاتی از میزان بالاتری از خلاقیت بهره می‌برند اما برای کسب خلاقیت راه‌هایی از جمله دوست دار خلاقیت و افزایش مطالعات طنز را وجود دارد؛ به خصوص طنزهایی که در کشور تولید می‌شود زیرا از تمام محدودیت‌ها عبور می‌کنند. همچنین افراد خلاق از نقد شدن هراسی ندارند، عملکرد خود را مورد پرسش قرار می‌دهند چراکه به راحتی فرم‌هایی که جامعه به آن‌ها تحمیل می‌کند را قبول نمی‌کنند. برای مثال اگر مسئولان رده بالای کشور ما، همین پرسشگری از خود را انجام می‌دادند، هیچ وقت آقای روحانی عنوان نمی‌کرد «ما ۱۰ تا ۲۰ داریم، یک ۱۹٫۵ هم داشته باشیم».

در ادامه، الوندی در مورد روند شکل‌گیری توده خبرنگاران ضعیف و ناکارآمد گفت: در طی چند سال اخیر، اتفاقاتی رخ داده که به اعتقاد من یکی از مهم‌ترین عوامل آن همین چالش‌ عدم استقلال رسانه‌ها است. این موضوع، شوق خبرنگاری را از بین می‌برد و مانع ورود افراد خلاق و تحلیل‌گر به این عرصه می‌شود. یک طرف مشکلات موجود در فضای خبری جامعه ما، مسئولانی هستند که در بسیاری از موارد پیش از مصاحبه راجع به سوالاتی که قرار است مطرح شود پرسش می‌کنند و در غیر این صورت حاضر به مصاحبه نمی‌شوند. این امر، باعث سرخوردگی می‌شود و متاسفانه از طرف مدیر رسانه هم حمایتی صورت نمی‌گیرد. در مشهد به جز تعداد محدودی از خبرگزاری‌ها، خبر سیاسی دنبال نمی‌شود.

نعیمیان در خصوص اینکه ایسنا یک خبرگزاری سیاسی است، اظهار کرد: ویژگی منحصر به فرد ایسنا، این است که وابستگی زیادی به نهاد خاصی ندارد، در عین حال به همه جا وابسته نیز هست و همین موجب شده تا حدودی از تغییرات مصون بماند. این ثبات نسبی مدیریتی و تامین بودجه آن که حدود ۹۰ درصد از جانب جهاد دانشگاهی است، باعث شده تا وحدت رویه در ایسنا ایجاد شود. یعنی دیدگاه آن به صورتی است که یک رخداد سیاسی را از هر دو دیدگاه اصول‌گرا و اصلاح‌طلب بررسی می‌کند. در واقع معتدلین این جریان‌ها با ما همراه هستند و تندروها در این دو زمینه به مخالفت با ایسنا می‌پردازند.

نعیمیان درباره وجود چالش های خبری در مشهد و شرایط سخت، بیان کرد: مشهد با توجه به شرایط خاصی که دارد، منحصر به فرد است، زیرا مراکز قدرت نسبت به دیگر استان‌ها و شهرستان‌ها تعداد بیشتری دارند. بعد از فوت آقای واعظ طبسی آرایش سیاسی در مشهد تغییر یافت؛ زیرا ایشان قدرت متراکمی داشت و بسیاری از فضاهای سیاسی در مشهد را تعدیل می‌کرد. هم‌چنین آستان قدس رضوی که ۴۳ درصد از زمین‌های مشهد متعلق به این نهاد است، می‌تواند در هر چیز اعمال قدرت کند. به همین علت است استاندار خراسان، آخرین استانداری است که انتخاب می‌شود.

وی ادامه داد: ظهور و بروز جریانات نوظهور و تندرو در مشهد، یکی از چالش‌های اصلی ایسنا در خبررسانی بوده ‌است. این جریانات ایجاد خطر کرده و به صورت سیستماتیک به ایسنا تهمت‌هایی را روا داشته‌اند. اما من و همکارانم در ایسنا همواره بر آن بودیم تا اخبار را با صداقت منتشر کنیم. برای مثال طی شکایتی که ما از قاصدنیوز داشتیم، مدیر وقت ما آقای بختیاری به یکی از مدیران این مجموعه گفت: «اینکه من سرم را به دیوار بکوبم، خیلی بهتر از این است که با لباس روحانیت بگویم من نمی‌دانستم اگر تهمت بزنم کسی پیگیری نمی‌کند، حتی بدون در نظر گرفتن قانون حداقل به احترام همین لباس، نباید تهمتی زد که نشود آن را اثبات کرد.» به طور کلی باید بگویم چالش‌هایی که ما با آنها مواجهیم، مواردی از این قبیل است.

دبیر خبرگزاری ایسنا افزود: شعار ایسنا «ایران به روایت ایران و جهان به روایت ایران» است درحالی که مردم ما ایران را به روایت انگلیسی و ایران اینترنشنال مطالعه می‌کنند، اما هنوز موفق نشدیم تا ایران به روایت ایران را به مردم نشان دهیم و حتی در قدم بعدی، جهان به روایت ایران؛ در حالی که هر روز رسانه‌های داخلی تضعیف می‌شوند و این برای ما ثمری نخواهد داشت.

همچنین الوندی در ارتباط با چالش های موجود در مشهد، بیان کرد: عالم خبرنگاری در مشهد با چالش‌هایی افزون بر دیگر مناطق مواجه است و این امر فقط مختص اخبار سیاسی نیست.

وی همچنین راجع به ضمائم روزنامه شهرآرا، گفت: ضمائم مکمل یک روزنامه است و همشهری با ضمائمی که داشت، توانست به موفقیت دست یابد. در شهرآرا ضمیمه‌ای به نام توان‌شهر داریم که تنها ویژه‌نامه‌ کشور است که به معلولین تعلق دارد. اما باید گفت تمام ضمائم به یک اندازه مورد توجه نیستند و برخی ضمیمه‌ها مثل کوله پشتی و توان‌شهر مورد توجه بیشتری هستند.

یکی از حاضران جلسه راجع به کنترل‌هایی که در جامعه صورت می‌گیرد و اینکه آیا این فیلترها جامعه را به انحراف می‌کشاند یا به سمت تعالی هدایت می‌کند، پرسید که الوندی در پاسخ، عنوان کرد: به سمتی که حکومت مایل است حرکت می‌کند نه در جهت هدایت مردم.

در دولت آقای روحانی وضعیت رسانه‌ها نسبت به قبل رشد داشت و با همه اینها ما سعی در هدایت جامعه داریم.

نعیمیان در پاسخ به همین سؤال، گفت: من نظر متفاوتی دارم و معتقدم باید به این موضوع مسئولیت پذیرتر نگاه کرد، بعد از فیلترینگ تلگرام، تقریبا همه افراد فیلترشکن دارند و دیگر محدودیت دسترسی به هیچ شبکه‌های برای مردم وجود ندارد. اما با این وجود، مخاطب به سمت رسانه‌ای که حرف‌های مورد پذیرش وی را بیان می‌کند، تمایل دارد. امروزه تنوع زیاد است و رسانه‌ها نیز این بازخورد را دریافت می‌کنند. در گذشته رسانه‌ها برای مردم راهبرد تعیین می‌کردند در حالیکه امروزه رسانه‌ است که پشت سر مردم درحال حرکت است. امروز رسانه‌های غیررسمی تا آنجا قوی شده‌اند که از رسانه‌های رسمی بیشتر خوانده می‌شوند و هرکدام از این دو مزایایی دارند که هر یک بر دیگری برتری یابد و به عنوان رسانه مورد نظر مردم شناخته می‌شود. ابتذال در منوتو به عنوان یک رسانه از آنجایی شروع شد که تمام اصول حرفه‌ای خبرنگاری را کنار گذاشته و مجریان آن با ادبیات کف بازار با مردم صحبت می‌کنند، زیرا احساس کردند این روش مورد پسند مخاطب است. حال شرایط داخل کشور را در نظر بگیرید که در چنین فضایی به پای رسانه داخلی سنگ‌های آسیاب بسته‌ایم و توقع داریم تا در این رقابت پیروز شوند. اما در دولت آقای روحانی وضعیت رسانه‌ها نسبت به قبل رشد داشت و با همه اینها ما سعی در هدایت جامعه داریم.

یکی دیگر از حاضران جلسه در ادامه به این پرسش پرداخت که این جهت دهی آیا موجب فاصله گرفتن مردم از رسانه‌های داخلی شده است؟ که الوندی پاسخ داد: این‌گونه نیست که رسانه‌ها، مردم را به یک جهت خاص هدایت کنند، امروزه در مردم نسبت به خبرگزاری‌های داخلی بدبینی ایجاد شده است.

الوندی در پاسخ به بدبینی ایجادشده نسبت به رسانه‌های داخلی، گفت: باید به مردم امید داد و رسانه‌ها به سمت کار مثبت حرکت کنند، چراکه در کشور، امور مثبت هم صورت می‌گیرد و این اخبار باید منتشر شوند. در مورد محدودیت ها هم باید گفت که همه حکومت‌ها با توجه به اهدافشان، محدودیت‌هایی را اعمال می‌کنند.

در دوره قبل زمانی‌که آقای سعید جلیلی، دبیر عالی شورای امنیت ملی بود، به رسانه‌ها اجازه نقد مذاکرات هسته‌ای را نداده بود. در دوره آقای روحانی چنین محدودیت‌هایی از بین رفته است. اما موضوع اصلی اینجاست که همه ما در یک کشتی نشسته‌ایم و در آن فقط باید به منافع ملی پایبند باشیم. اگر جناح مقابل من اقدام درستی انجام دهد، دور از شرافت است که آن‌را زیر سوال ببرم و از این نظر با یک رسانه خائن هیچ تفاوتی ندارم.

نعیمیان در ادامه مطالب گفته شده افزود: تمام محدودیت‌ها برای ۱۰ درصد از اخبار است و ۹۰ درصد باقی‌مانده شامل این فیلترها نمی‌شوند. در دوره‌هایی، رسانه‌ها آزادی عمل بیشتری داشتند و گاهی موارد هم چنین نبوده است. مثلا در دوره قبل زمانی‌که آقای سعید جلیلی، دبیر عالی شورای امنیت ملی بود، به رسانه‌ها اجازه نقد مذاکرات هسته‌ای را نداده بود. در دوره آقای روحانی چنین محدودیت‌هایی از بین رفته است. اما موضوع اصلی اینجاست که همه ما در یک کشتی نشسته‌ایم و در آن فقط باید به منافع ملی پایبند باشیم. اگر جناح مقابل من اقدام درستی انجام دهد، دور از شرافت است که آن‌را زیر سوال ببرم و از این نظر با یک رسانه خائن هیچ تفاوتی ندارم.

وی در انتها بیان کرد: مقام معظم رهبری در آغاز کار ایسنا فرمودند: «اخبار خوب، مفید و امیدبخش مخابره کنید». به نظر من مبارزه با فساد در هر سطحی امید بخش است ولی برخی از مسئولان سیاستگذاری رسانه‌ها، با این امر موافق نیستند. در واقع، مسئله اصلی تفاوت در دیدگاه‌ها نسبت به مسائل امیدبخش است. امروزه شاهد اتفاقات مثبت اما آرامی در وزارت ارتباطات هستیم که در آن نسل جدیدی در حال روی کار آمدن هستند که با ادبیات جامعه آشنایی دارند و به اعتقاد این امور در طول زمان مشکلات را حل خواهد کرد، اما ما مردم نباید ناامید شویم تا حرکت روبه جلوی خود را ادامه دهیم.

انتهای پیام/


برچسب ها :
ارسال دیدگاه

بایگانی اخبار