» .اسلایدر » بی‌هویتی آسیب‌دیدگان کودک‌همسری بعد از خروج از بهزیستی/ احزاب به بحث‌ کودک‌همسری بپردازند

تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۷ - ۱۴:۵۲

 کد خبر: 10213

یک وکیل دادگستری مطرح کرد:

بی‌هویتی آسیب‌دیدگان کودک‌همسری بعد از خروج از بهزیستی/ احزاب به بحث‌ کودک‌همسری بپردازند

گروه جامعه ـ مرضیه محبی با بیان اینکه کودکان آسیب‌دیده از کودک‌همسری وقتی بعد از سن ۱۸ سالگی از بهزیستی آزاد می‌شوند، در واقع کودکان رهاشده و بی‌هویتی هستند، گفت: احزاب می‌توانند در بحث کودک‌همسری نقش بسزایی داشته باشند ولی تاکنون به این بحث وارد نشده‌اند.

بی‌هویتی آسیب‌دیدگان کودک‌همسری بعد از خروج از بهزیستی/ احزاب به بحث‌ کودک‌همسری بپردازند

به گزارش آتی نیوز، نخستین نشست از سلسله نشست‌های «زنان عصر ما»، با موضوع «کودک‌همسری»، چهارشنبه ۲۶ تیرماه، با حضور منصوره موسوی، جامعه‌شناس، مرضیه محبی، وکیل پایه یک دادگستری و حدیث ربانی، مجری نشست و کارشناس ارشد روانشناسی در دفتر حزب اراده ملت ایران برگزار شد.

این جلسه که به‌صورت پرسش و پاسخ میان مجری برنامه و دو سخنران برگزار شد، با پرسش «چرا طرح ممنوعیت کودک‌همسری در مجلس تصویب نشد؟» آغاز شد.

مرضیه محبی، وکیل پایه یک دادگستری در این نشست بیان کرد: در سال ۱۳۱۳ قانون سن ازدواج تصویب شد و بر اساس آن دختران از سن ۱۶ سالگی و پسران از سن ۱۸ سالگی اجازه ازدواج داشتند و در صورت عدم اجرای این قانون، فرد خطاکار مورد مجازات کیفری قرار می‌گرفت. همچنین در سال ۱۳۵۳ قانون حمایت خانواده تصویب شد. این قانون، متأثر از اوضاع مدرنیته آن زمان بود که نقش‌آفرینی زنان در تصویب آن بسیار پررنگ بود. سال ۷۱ نیز ازدواج قبل از سن بلوغ ممنوع‌ شد و سال ۸۱ نیز مجلس ششم، سن ازدواج را برای دختران ۱۳ سال و برای پسران ۱۵ سال تصویب کرد که آن قانون، همین قانون فعلی را شامل می‌شود.

مرضیه محبی: طبق مقررات کنوانسیون حقوق کودک، فرد زیر سن ۱۸ سال، کودک تعریف شده است و از طرفی طبق شرع، فرد زیر سن ۹ سال، کودک نامیده می‌شود. دچار تناقض می‌شویم که کودک در کشور ما چند ساله است؟

وی درباره بحث کودک‌همسری، اظهار کرد: طبق مقررات کنوانسیون حقوق کودک، فرد زیر سن ۱۸ سال، کودک تعریف شده است و از طرفی طبق شرع، فرد زیر سن ۹ سال، کودک نامیده می‌شود. دچار تناقض می‌شویم که کودک در کشور ما چند ساله است؟

وی با بیان مصداقی در خصوص «کودک‌همسری» ادامه داد: یکی از دلایل تأخیر من در جلسه، به خاطر یکی از مراجعه‌کنندگان به دفتر بودم، وی دیشب هم کلی با من تماس گرفته بود و‌ حرفش این بود که «بچه‌ام داشت می‌مرد». این دختر ۱۸ ساله که در سن ۱۳ سالگی توسط پدر معتادش به تبعه افغان فروخته شده، زایمان زودرس داشته است و هر روز ضایعات جمع می‌کند تا بتواند خود و بچه‌اش را از گرسنگی نجات دهد. این دختر، یک مصداق «کودک‌همسری» است.

همچنین منصوره موسوی، جامعه‌شناس در این خصوص عنوان کرد: در واقع «ازدواج کودکان» واژه غلطی است؛ زیرا ازدواج قراردادی دوطرفه است که این دو طرف می‌بایست به بلوغ فکری رسیده باشند. اما در بحث کودک‌همسری، درواقع کودک ازدواج نمی‌کند، بلکه بین فردی که شوهر او تعریف شده و پدر یا پدربزرگش، معامله می‌شود.

وی ادامه‌ داد: ۸۵ درصد ازدواج‌های کودکان، بین دخترانی اتفاق می‌افتد که با مردان بسیار بزرگ‌تر از خودشان شوهر می‌کنند و این ازدواجی از دو نسل متفاوت است. در حالی که فقط ۱۵ درصد این کودکان (دختران) با هم‌نسل خودشان ازدواج می‌کنند. اغلب دخترانی که آمار ۸۵ درصد را تشکیل می‌دهند، همسرِ چندم آن مرد هستند که این همسر چندم بودن، از علل ازدواج مرد مسن با دختر کوچک، نگاه سنتی و ابزاری به زن، میل به تولیدمثل و بحث پسرخواهی در جامعه است.

وی ادامه داد: بحث کودک‌همسری، به دنبال خود، «کودک بیوه‌گی» و «کودک مطلقگی» و این دو بحث نیز، نوعی کودک‌سرپرستی را به دنبال می‌آورد. درواقع این کودکان از حقوقی همچون حق بر بدن، بارداری آگاهانه و آگاهی از زندگی زناشویی محروم‌اند. این‌گونه افراد اغلب، تحت انواع خشونت که بارزترین آن خشونت جنسی است، قرار می‌گیرند.

فقه در خصوص ازدواج کودکان، مصلحت کودک را پیش می‌کشد. مصلحت به معنای دفع مفسده، یعنی کودکی که قرار است از گرسنگی بمیرد یا سرپناهی ندارد، با آقایی ازدواج کند تا از این لحاظ تأمین شود و در ازای آن مورد بهره‌کشی جنسی قرار گیرد و این در واقع نوعی بهره‌کشی جنسی به قیمت نان است.

محبی در خصوص ولایت در ازدواج، بیان کرد: بر اساس طبق ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی، در مجلس تلاش در برداشتن ولایت در ازدواج بوده است. ولایت در ازدواج به این معناست که پدر بتواند به‌عنوان ولی قهری کودک اجازه ازدواجش را حتی قبل از سن قانونی تعیین‌شده بدهد. در حالی که ازدواج امری دوطرفه است و این امر، این موضوع را زیر سؤال می‌برد. ازدواج شخصی‌ترین چیز است که نیازمند اراده فردی است. فقه در خصوص ازدواج کودکان، مصلحت کودک را پیش می‌کشد. مصلحت به معنای دفع مفسده، یعنی کودکی که قرار است از گرسنگی بمیرد یا سرپناهی ندارد، با آقایی ازدواج کند تا از این لحاظ تأمین شود و در ازای آن مورد بهره‌کشی جنسی قرار گیرد و این در واقع نوعی بهره‌کشی جنسی به قیمت نان است.

وی در خصوص حق ولایت پدر در ازدواج بیان کرد: پدر؟ چه پدری؟ برای مثال، پدر دختری که امروز به دفتر من آمده بود، پدری که زن خود را وادار به تن‌فروشی می‌کند و خودش معتاد است. چنین پدری حق اجازه ازدواج کودک را بر عهده دارد؟ چنین دختران ما هیچ تأمین و پشتوانه اجتماعی ندارند و اگر روزی از سلطه پدر و یا شوهر خارج شوند، معلوم نیست قرار است چه بلایی به سرشان بیاید.

وی ادامه داد: در موضوع کودک‌همسری، فرهنگ و سنت نیز دخیل است. خانواده‌هایی که حتی از لحاظ مالی وضعیت مناسبی دارند اما می‌خواهند به قول خودشان، دخترشان از فساد دور شود. در واقع موضوع کودک‌همسری را نمی‌توانیم جدای از جنسیت بدانیم و این موضوع بخشی از گفتمان جنسیتی است که زن را به‌عنوان یک انسان و برابر با مرد نمی‌داند. زنان ما نیز نسبت به خودشان کم بین هستند و خود را باور ندارند و تا وقتی این مشکلات برطرف نشود، کودک‌همسری از بین نخواهد رفت.

موسوی در خصوص نقش رسانه در این امر عنوان کرد: رسانه، به جای به چالش کشیدن این موضوع، آن را تبلیغ و بازتولید می‌کند.

محبی بیان کرد: در قانون و عملکرد آن در خصوص کودک‌همسری تناقض وجود دارد. از طرفی می‌گویند قبل از سن قانونی نباید ازدواج کرد، از طرفی نیز به پدر حق ولایت می‌دهند. در واقع وقتی قبل از سن قانونی، کودک را صیغه می‌کنند، نوعی اثر حقوقی به عقد شرعی می‌دهند.

موسوی در خصوص نگاه جنسیتی به دختران اظهار کرد: در برخی خانواده‌ها، این نگاه جنسیتی ریشه در همان پسرخواهی است. دختر در چنین خانواده‌هایی بار اضافی تلفی می‌شود که باید به‌زودی از سر باز شود.

موسوی در پاسخ به این سؤال که با چنین وضعی باید چکار کرد، بیان کرد: ریشه‌کن کردن فقر و توسعه اقتصادی نقش مهمی در بهبود این وضعیت دارد. همچنین آگاهی بخشی، ایفای نقش توسط رسانه‌ها و تبلیغ برابری جنسیتی از عوامل بهبود است و لازمه این مسیر طولانی، عزم ملی است. منظور از عزم ملی، عزم تمامی زنان ملت ماست؛ زیرا ما نمی‌توانیم از مردان انتظار داشته باشیم و آن‌ها کاری از پیش نمی‌برند. جنبش‌های مختلف در سرتاسر جهان، از فعالیت و پیگیری خود زنان آغاز شده است. زنان آسیب‌دیده نمی‌توانند از خود دفاع کنند و زنان تحصیل‌کرده و دغدغه‌مند می‌بایست صدای آن‌ها شوند.

محبی در پاسخ به این سؤال بیان کرد: تغییر ساختارها، نظام جنسیت و فرهنگ ما و اصلاح نظام آموزش و پرورش از عوامل اثربخش در این موضوع است. باید از این کودکان حمایت و تأمین اجتماعی شود. عده‌ای از این کودکان، ازدواج را به‌عنوان مآمن می‌بینند لذا باید رفاه و امنیت لازم برایشان تأمین شود.

موسوی در پاسخ به یکی از حاضران در خصوص اینکه آیا در کشورهای دیگر هم چنین وضعیتی وجود دارد بیان کرد: بله، برخی بنیادگرایان مذهبی در کشورهای دیگر که ازدواج‌های کودکان را مشروع می‌کنند، مصداق این امرند‌. اما با این حال، باز هم وضعیت کودکان آنان نسبت به ما بهتر است و از آن‌ها حمایت‌هایی صورت می‌گیرد. متأسفانه پزشکان ما نیز مداخله‌ای در این امر نمی‌کنند و از مضرات ازدواج و زایمان زودرس نمی‌گویند.

وی در ادامه با اشاره به کتاب «تجاوز به محارم» اثر محسن مالجو، بیان کرد: در این کتاب فرد متجاوز باز هم به خانواده بازگردانده می‌شود و عملاً برایشان اهمیتی ندارد.

کودکان آسیب‌دیده از کودک‌همسری وقتی بعد از سن ۱۸ سالگی از بهزیستی آزاد می‌شوند، در واقع کودکان رهاشده و بی‌هویت هستند.

محبی در خصوص کودکان آسیب‌دیده از این معضل، بیان کرد: درواقع این کودکان در کشورمان بی‌صاحب هستند و فکر می‌کنید در بهزیستی وضعیت بهتری دارند؟ این کودکان وقتی بعد از سن ۱۸ سالگی از بهزیستی آزاد می‌شوند، در واقع کودکان رها شده و بی‌هویت هستند.

محبی در پاسخ به یکی از حاضران، درباره تأثیر ازدواج زنان ایرانی با اتباع افغانی و سایر کشورها بر موضوع کودک‌همسری، بیان کرد: خیلی تأثیر منفی دارد، الان که چنین بحثی پیش آمده، فقط قیمت بچه‌ها بالاتر رفته و مشتری‌شان بیشتر شد. از طریق ازدواج با دختربچه‌های ایرانی می‌توانند اقامت بگیرند و بچه‌هایشان تابع ایران می‌شوند و آن‌ها می‌توانند ملک و ماشین بخرند.

احزاب می‌توانند در این زمینه نقش بسزایی داشته باشند ولی ساکت هستند و در بحث کودک‌همسری نیز ورود نکرده‌اند.

محبی همچنین ضمن اشاره به سکوت احزاب نسبت به این موضوع، بیان کرد: احزاب می‌توانند در این زمینه نقش بسزایی داشته باشند ولی ساکت هستند و در بحث کودک‌همسری نیز ورود نکرده‌اند.

وی همچنین در خصوص نظام خیریه بیان کرد: نظام خیریه در واقع مثل کوهی است که از ارتفاع برای نیازمندان چیزی پرتاب می‌کند؛ که نه از ارتفاع خودش کم و ‌نه به قد مستمند اضافه شود. به چنین نظامی نمی‌شود اکتفا کرد و باید تک‌تک ما به‌عنوان کنشگران اجتماعی، نقش پررنگ خود را ایفا و از خودمان شروع کنیم.

انتهای پیام/ ۱۰۰۲


برچسب ها :
ارسال دیدگاه

بایگانی اخبار