» .مشروح خبر » مشروح خبر | تنگ‌نظری؛ علت پایتخت‌نشینی اهالی فرهنگ و هنر مشهد/ متولیان فرهنگی از خواندن کتاب گریزان‌اند!

تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۶ - ۱۲:۱۳

 کد خبر: 10189

یک نویسنده مطرح کرد:

مشروح خبر | تنگ‌نظری؛ علت پایتخت‌نشینی اهالی فرهنگ و هنر مشهد/ متولیان فرهنگی از خواندن کتاب گریزان‌اند!

گروه فرهنگ و هنر ـ محمد خسروی راد با بیان اینکه تنگ‌نظری در مشهد باعث شد که بیشتر افراد کوچ کرده به پایتخت در زمینه هنر و فرهنگ از این شهر باشند، گفت: اغلب متولیان فرهنگی شهر مشهد از خواندن کتاب گریزان هستند.

مشروح خبر | تنگ‌نظری؛ علت پایتخت‌نشینی اهالی فرهنگ و هنر مشهد/ متولیان فرهنگی از خواندن کتاب گریزان‌اند!

محمد خسروی راد، نویسنده آثاری از جمله حرف حساب، شاگرد اول، آب و آتش و نقل گیتی است، در خصوص فضای فرهنگی مشهد، دغدغه‌ها و خلأها در حوزه نویسندگی با آتی نیوز به گفتگو نشست.

وی که متولد سال ۴۹ و دارای ۳ فرزند است، در رشته دامپزشکی قبول شده اما به دانشگاه نرفته است و به گفته خود دارای دیپلم ادبیات است. خسروی راد در حال حاضر در گلبهار سکونت دارد و مشغول نویسندگی و اتمام چند کتاب است.

خسروی راد در پاسخ به این سؤال که در عصر حاضر تمایل به رمان بیشتر است یا داستان کوتاه؟، گفت: مخاطبان بیشتر رمان خوان هستند اما اینکه کدام یک بهتر است بین نویسندگان اختلاف وجود دارد؛ چرا که بعضی نویسندگان قصه کوتاه را بیشتر می‌پسندند. البته به نوعی نیز حق دارند زیرا باید سعی کرد تا حرف بزرگی را در صفحات کم گفت. چند وقت پیش نیز اکبر صحرایی، نویسنده شیرازی، درباره کتاب «نقل گیتی» بیان کرده بود «کتاب خیلی خلاصه‌گو است و پر است از داستان‌های زیبا و جذاب راجع به عشق و جنگ». من اگر رمان هم بنویسم سعی که کمتر شرح و بسط داده و اجازه بدهم تا مخاطب خودش تصمیم بگیرد. بنابراین سعی می‌کنم اگر رمان هم بنویسم، خلاصه و نهایتاً ۲۰۰ یا ۳۰۰ صفحه باشد.

وی در ادامه در پاسخ به این پرسش که آیا یک کتاب به انتشارات اعتبار می‌دهد یا برعکس، گفت: هر دو به هم اعتبار می‌دهد اما چیزی که در آن شک و شبهه‌ای وجود ندارد، این است که اگر اثری خوب نباشد راهی به جایی نخواهد برد. به‌عنوان مثال اگر یک اثر خوب در دست یک انتشارات کاربلد باشد که توزیع را نیز یاد داشته باشد، به‌مثابه دو بال خواهند بود که می‌توانند موفق باشند. مطمئناً اگر اثری خوب نباشد و یک ناشر کاربلد از او حمایت کند تا یک مرحله‌ای می‌تواند از آن حمایت کرده و پشتیبانی کند. حتی ممکن است اثر خوبی را یک ناشر ضعیف چاپ کند و در مدت دو سال یا ۵ سال اولیه، استقبالی از آن نشود اما بالاخره جای خود را پیدا می‌کند و سینه به سینه این کتاب طرح می‌شود.

محمد خسروی راد: در مشهد نوعی تنگ‌نظری وجود دارد. متأسفانه ما در زمینه کار جمعی زیاد خوب فعالیت نمی‌کنیم. نویسندگان به مرحله‌ای از کار که می‌رسند، گویا جا برایشان تنگ می‌شود و مجبور به کوچ کردن هستند.

خسروی راد نیز درباره جو فرهنگی شهر مشهد، گفت: من ۲۰ سال تهران زندگی کردم و باید بگویم از فضای فرهنگی حاکم بر مشهد خیلی راضی نیستم. بخشی از آن به پیشینه ما و بخشی دیگر به فضای حاکم و جنس آب و خاک و جغرافیا برمی‌گردد. شهر مشهد، شهر بزرگی است که گردش مالی فراخی دارد و با این بضاعت، باید کارهای جدی‌تری در زمینه فرهنگ صورت می‌گرفت. در سال ۷۲ که مسئول شهرستان‌های حوزه هنری کشور بودم و برای مأموریت به شهرهای مختلف سفر می‌کردم، باید بگویم که استعدادهای شهر مشهد واقعاً شگفت‌انگیز بود. اما بعدها که از سرنوشت آن‌ها باخبر می‌شدم، متوجه کوچ کردن آن‌ها می‌شدم که این نشانه خوبی نیست. در شهرهای جنوب، شیراز و اصفهان نویسندگان کمتر کوچ می‌کنند زیرا قدر کارشان را می‌دانند. بیشتر افراد کوچ کرده به پایتخت در زمینه هنر و فرهنگ متعلق به شهر مشهد است. در حال حاضر نیز من در شهر گلبهار زندگی می‌کنم و از شهر مشهد فاصله گرفته‌ام. احساس می‌کنم در مشهد نوعی تنگ‌نظری در زمینه کاری وجود دارد. متأسفانه ما در زمینه کار جمعی زیاد خوب فعالیت نمی‌کنیم برعکس کشورهای اروپایی که در این زمینه خیلی خوب هستند. در کشور ما نیز شهرهایی مانند اصفهان نیز کار جمعی را بهتر انجام می‌دهند. معمولاً در فیلم‌های سینمایی یا کارگردان یا نویسنده، بازیگر نقش اول خانم یا آقا معمولاً مشهدی هستند. در میان رسانه‌ها نیز همین‌طور، از مدیر مسئول گرفته تا سردبیر و یا دبیران سرویس معمولاً یک نفر مشهدی است. متأسفانه هرکدام از این افراد به مرحله‌ای از کار که می‌رسند، گویا جا برایشان تنگ می‌شود و مجبور به کوچ کردن هستند. به نظرم اگر همه بضاعت فرهنگی مشهد به این شهر برگردد، می‌تواند به اندازه یک کشور و یک جهان اثر هنری خلق کند. ما در این شهر نویسندگان و یا شاعران خوبی داریم که نتوانستند در مشهد بمانند و ادامه فعالیت داشته باشند.

متأسفانه فضای فرهنگی مشهد پر از افرادی است که بر اثر رابطه بر سر کار آمده‌اند و از موضع بالا به آدم نگاه می‌کنند.

نویسنده کتاب «نقل گیتی» در ادامه افزود: زمانی که من کتاب «نقل گیتی» را چاپ کردم، هیچ‌کدام از رسانه‌های مشهد خبر چاپ کتاب را منعکس نکردند اما در تهران خبرگزاری‌هایی مانند مهر این خبر را منتشر کردند. یا مثلاً فردی مانند اکبر صحرایی از آن طرف کشور در مورد اثر من نقد می‌نویسد. به نظر من برای اهالی هنر و فرهنگ، دیده شدن در مشهد خیلی سخت است. یا مثلاً وقتی یک موسسه فرهنگی برای همکاری با من جلسه گذاشت، خیلی بی‌رودربایستی به من گفت: به‌خاطر سفارش افرادی از تهران حاضر به همکاری با شما شدیم. همچنین درباره یکی از آثارم یکی از انتشارات پیشنهاد کرد که قبل از همکاری با کارشناس آن‌ها راجع به کتاب صحبت کنم، آن کارشناس به من گفت بهتر است قبل از نوشتن این کتاب چند اثر در مورد دفاع مقدس مطالعه کنید. وقتی از او سنش را پرسیدم به من گفت که ۳۲ سال دارد من نیز در پاسخ به او گفتم که من تقریباً هم سن شما در زمینه دفاع مقدس و نوشتن کتاب‌هایی در این موضوعات تجربه دارم. وقتی از وی خواستم که یک اثر در رابطه با دفاع مقدس به من معرفی کند، او نتوانست حتی یک اثر را نام ببرد. حتی این کارشناس من را نمی‌شناخت و شناختی درباره سابقه کاری من نداشت. متأسفانه فضای فرهنگی این شهر پر از چنین افرادی است که بر اثر رابطه بر سر کار آمده‌اند و از موضع بالا به آدم نگاه می‌کنند.

خسروی راد همچنین درباره شغل و درآمد خود نیز گفت: در واقع نویسندگی شغل من است. از سال ۹۱ به کار نویسندگی مشغول هستم. وقتی به کسی نگویم نویسنده هستم باور نمی‌کند در حالی که در تمام دنیا نویسندگی برای خود سندیکا دارد. همچنین چند سال پیش برای مدیریت یکی از مؤسسات فرهنگی و انتشارات پیشنهاد کاری دریافت کردم که حقوق آن حدود ۱۴ میلیون تومان بود در حالی که در حال حاضر و از راه نویسندگی تنها ۳ میلیون تومان درآمد دارم. نویسندگی را بیشتر می‌پسندم چرا که برای آن کار اجرایی و مدیریتی افراد دیگری هستند که در آنجا حاضر به کار باشند اما برای نویسندگی نه؛ احساس کردم که من در اینجا بیشتر می‌توانم مفید باشم.

وی همچنین در ادامه گفت: قناعت فاکتور مهمی برای موفقیت در امور زندگی و مخصوصاً نویسندگی است. اینکه آدم با قناعت و با کنار آمدن با همان درآمد اندک به موفقیت‌های بزرگ دست پیدا کند، مسئله مهمی است. افرادی هستند که با ماهی ۴۰ یا ۵۰ میلیون تومان درآمد باز هم مشکل دارند اما افرادی نیز وجود دارند که با ماهی ۲ میلیون تومان بسیار شاد و سرحال بوده و از زندگی خود راضی هستند. این در حالی است که فرزندانم در تهران و مشهد درس می‌خوانند و خرج آن‌ها را نیز پرداخت می‌کنم و خوشبختانه تا به اینجا توانسته‌ام از راه نویسندگی امرار معاش کنم و زندگی‌ام را سر و سامان بدهم.

این نویسنده در مورد مخاطبان کتاب‌های خود نیز گفت: دسته‌بندی مخاطبان کتاب‌هایم بستگی به اثرهایی دارد که نوشته‌ام؛ اما شخصاً دوست دارم که جوانان امروز، نوشته‌هایم را بخوانند. تنها در یک صورت می‌توان این طیف مخاطبین را محدود کرد مثلاً کتابی برای تنها طیف خاصی مثلاً کودکان نوشته شده باشد.

مسئولین فرهنگی حتی حال خواندن کتاب جدید را ندارند و دنبال اثر جدیدی نمی‌روند.

خسروی راد در مورد پیشنهاد برای کتابخوان شدن مردم نیز اظهار کرد: پیشنهاد من در این زمینه کمی تلخ است و آن این است که تمامی مسئولان فرهنگی کشور به جای اینکه به حرف و صحبت بگویند کتاب بخوانید، خودشان کتاب بخوانند. وقتی تمام افرادی را که در سمینارها و سخنرانی‌ها صحبت می‌کنند که چرا مردم کتاب نمی‌خوانند، امتحان کردم، متوجه شدم که خودشان کتاب نمی‌خوانند. اغلب متولیان فرهنگی شهر مشهد از خواندن کتاب گریزان هستند. کتاب‌هایی که معمولاً به صورت رایگان به افراد داده می‌شود، خوانده نمی‌شود چرا که ارزش آن کتاب را نمی‌دانند. مثلاً کتابی که برای آن ۵ سال زحمت کشیده شده است و پولی که برای خرید آن پرداخت می‌شود، یک هزارم آن زحمت هم نمی‌شود، طبیعی است که با اهدا کردن رایگان آن، قدر آن کتاب را نمی‌دانند. مسئولین فرهنگی حتی حال خواندن کتاب جدید را ندارند و دنبال اثر جدیدی نمی‌روند. باید مردم را به حال خود واگذارند تا آن‌ها مسیر خود را رفته و کتاب‌های مطلوب خود را بخوانند.

وی در پاسخ به این سؤال که ارتباطش با بقیه نویسندگان در مشهد و گلبهار چگونه است، گفت: در گلبهار که غیر از یک شاعر فرد دیگری را نمی‌شناسم زیرا اینجا برای نویسندگی آمده‌ام تا در محیطی ساکت به کار بپردازم. در مشهد نیز برخی از نویسندگان از کشور رفته‌اند و از برخی دیگر اطلاع چندانی ندارم. نسل جدید نویسندگان را نیز گاهی اوقات در جلسات و مراسم می‌بینم.

نویسنده کتاب نقل گیتی در پاسخ به این پرسش که آیا کار آموزش را نیز دنبال می‌کند یا نه، گفت: به صورت آکادمیک و خیلی مستمر آموزش را انجام نمی‌دهم اما اگر هر از گاهی به سراغم آیند و درخواست داشته باشند و کاری از دستم بربیاید، انجام می‌دهم. مثلاً حوزه هنری مشهد قصد دارد کارگاه تاریخ شفاهی برگزار کند که احتمالاً هفته‌ای یک یا دو روز در آنجا تدریس خواهم داشت.

وی درباره اینکه چرا کار رسانه‌ای را رها کرد و به نویسندگی روی آورده است، گفت: عمر کار رسانه‌ای و خبری نهایت یک یا دو روز است اما عمر کار نویسندگی که دغدغه اصلی من نیز است، به مراتب بیشتر است. به‌عنوان دبیر سرویس در حوزه‌های حوادث، اجتماعی و سیاسی کار کرده‌ام و حتی یک‌بار داور مسابقات مطبوعات کشور بودم.

خسروی راد در مورد آغاز کار خود در حیطه نویسندگی، گفت: نویسندگی را از سال ۶۸ با تلاش خود و با داستان‌های کوتاه آغاز کردم. اولین مجموعه داستانم را با عنوان آب و آتش، انتشارات سوره مهر در سال ۷۲ چاپ کرد. دومین مجموعه داستانم را با عنوان عکس رنگی مشترک در سال ۷۵ باز هم سوره مهر به چاپ رساند. این دو اثر بیشتر دارای موضوعات آزاد اجتماعی بود و برخی دیگر از آثارم با موضوع جنگ بوده است. مدتی طولانی تاریخ شفاهی جنگ را در مورد شهدای مختلف کار کردم و اولین کتابی که در رابطه با حسن باقری چاپ شده، متعلق به من است، نام کتاب چشم بیدار حماسه است که در سال ۷۵ چاپ شد. همچنین در سال ۷۶، کتابی را که نتیجه تاریخ شفاهی و خاطرات فردی به نام مهدی مرندی بود، کار کردم. در میان آثارم کتاب دکتر شیخ با عنوان فریاد در تاکستان نیز وجود دارد. یک کتاب شش جلدی نیز برای کودکان نوشتم که عنوان آن کتاب «پری کوچولو» بود. در کل حدود ۲۸ کتاب از من چاپ شده است. در این اواخر دو اثر از من به چاپ رسیده با عنوان «نقل گیتی» که رمان است و همچنین «شرح آسمان» که درباره زندگی یک شهید خلبان از هوانیروز است.

وی درباره همکاری یا پیشنهادات انتشارات مختلف نیز گفت: بعضی از نشرها سفارش کار داده‌اند، اما کتاب «نقل گیتی» را برای دل خودم نوشتم و سپس یکی از دوستان، انتشارات شهرستان ادب را معرفی کرد که در نتیجه، آن‌ها نیز تصویب و چاپ کردند.

این نویسنده با اشاره به دلایلی که در موضوعات مختلف کار کرده است، گفت: انسان سعی می‌کند خودش را در شرایط مختلف امتحان کند تا ببیند در کدام شرایط حال خودش بهتر می‌شود و بهتر می‌تواند تأثیرگذار باشد. من سعی کردم در ژانرها، سبک‌ها و با توجه به رده‌های سنی مختلف کار کنم تا خودم را پیدا کرده و ضمن محک زدن، ببینم در کدام زمینه بهتر می‌توانم فعالیت کنم. در حال‌ حاضر نیز پیگیر هستم تا بیشتر رمان بنویسم و همچنین یکسری تاریخ شفاهی مفصل‌تر انجام دهم. در حال حاضر نیز رمانی را در حال کار کردن دارم که موضوعش مرگ و عشق است و احتمالاً نام این اثر «خانه گلبهار مهرداد» خواهد بود. همچنین دو اثر تاریخ شفاهی نیز سفارش گرفته‌ام که به موازات رمانم آن دو را نیز می‌نویسم.

انتهای پیام/۱۰۱۰


برچسب ها :
ارسال دیدگاه

بایگانی اخبار