» .مشروح خبر » مشروح خبر | مشاوران خوبی در حوزه آبخیزداری نداریم/ اعتبارات برای مطالعه اختصاص می‌یابد!

تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۰۱ - ۱۲:۳۸

 کد خبر: 9572

عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مهندسین خراسان مطرح کرد:

مشروح خبر | مشاوران خوبی در حوزه آبخیزداری نداریم/ اعتبارات برای مطالعه اختصاص می‌یابد!

گروه جامعه ـ غلامرضا زعیمی با بیان اینکه ما مشاوران خوبی در حوزه آبخیزداری کشور نداریم، گفت: یک عده چمباتمه زده‌اند که فقط مطالعه کنند و اعتبارات را بگیرند.

مشروح خبر | مشاوران خوبی در حوزه آبخیزداری نداریم/ اعتبارات برای مطالعه اختصاص می‌یابد!

به گزارش آتی نیوز، سخنرانی ماهانه انجمن اسلامی مهندسین خراسان، چهارشنبه، ۲۹ خردادماه در محل بنیاد فرهنگی مهر رضوان رجایی مشهد برگزار شد.

کسانی که امروز دم از دکتر شریعتی می‌زنند و با خط امام فاصله گرفتند، نه درست امام را شناختند و نه درست دکتر شریعتی را می‌شناسند.

در ابتدای مراسم مهندس غیور، عضو انجمن اسلامی مهندسین خراسان در ابتدای این جلسه گفت: امروز ۳۰ خرداد سالروز شهادت دکتر شریعتی است. دکتر شریعتی جایگاه خودش را داشت گرچه نقد جدی به ایشان وارد است. کسانی که امروز دم از دکتر شریعتی می‌زنند و با خط امام فاصله گرفتند، نه درست امام را شناختند و نه درست دکتر شریعتی را می‌شناسند.

وی با بیان اینکه یکی از موارد مهمی که باید بدانیم، هویت است، اظهار کرد: اینکه ببینیم جایگاه ما کجا است. ساده‌ترین شکل هر چیز هویت آن است، اینکه بدانی تو کیستی؟ و در ابتدا اولین ابزار هویتی یعنی اسم و فامیل، شهر، اجداد، تا اثر انگشت و … مطرح می‌شود اما از این بالاتر این مهم است که بدانم، من صاحب اندیشه‌ام، می‌توانم فکر کنم، احساس دارم، هدفمند هستم، می‌توانم برای آینده خود و برای جامعه مفید باشم و … اما همه این‌ها برای پاسخ به چیستی کامل و کافی نیست. تمام اندیشمندان در غرب همه دنبال این پاسخ بودند. در دانشمندان معاصر، انیشتین را همه می‌شناسیم. او یک نابغه بود که فرضیه‌هایی ارائه داد و اثرگذار بود. او در شرایطی بود که عقایدی را در ذهن خود داشت اما نمی‌توانست بیان کند. انیشتین در سال ۱۹۵۲ نامه‌ای به یکی از دوستان خود نوشت و بیان کرد من نفهمیدم چه کسی هستم؟ از کجا آمده‌ام و به کجا می‌روم؟ در واقع ندانم گرا هستم به این معنا نیست که خدا را قبول ندارم بلکه به این معنی است که نمی‌دانم چه کاره‌ام و کجای کار هستم. همچنین پاستا یک ریاضی‌دان قوی بود، بعدها به فیزیک روی آورد و قانون پاستا را بیان کرد که نهایتاً قوانین هیدرولیک ایجاد شد. او در نهایت به فلسفه و چرایی انسان روی آورد. اینکه چرا من خلق شدم برایش سؤال بود و در آخر بر اثر بیماری فوت کرد. او می‌گفت: نمی‌دانم چرا به دنیا آمدم و باید بمیرم؟. تمام فلاسفه نتوانستند به این سؤال پاسخ دهند که جایگاه انسان در نظام هستی کجاست؟ اما قرآن خیلی زیبا، مشخص و معین این سؤال را پاسخ می‌دهد که ‌ای انسان تو اول نطفه بودی، بعد ما تو را خلق کردیم. خداوند در قرآن مراحل رشد آدمی را مطرح می‌کند: «ما تو را رشد داریم، تو را به دنیا آوردیم و به تو فرمان دادیم از شیر مادر تغذیه شوی».

غیور در ادامه به آفرینش انسان اشاره کرد و افزود: وقتی خداوند خواست انسان را خلق کند، فرشته‌ها را صدا زد و گفت: من می‌خواهم در زمین یک جانشین برای خودم مشخص کنم. فرشته‌ها گفتند: می‌خواهی کسی را خلق کنی که در زمین فساد و خون‌ریزی به پا کند. خداوند گفت: من می‌دانم چکار می‌کنم.

وی در ادامه بزرگ‌ترین نقطه افتراق انسان با جهان را، مرگ عنوان کرد و افزود: دنیای غرب اینجا و در پاسخ به این موضوع کم آورد. حتی ادیان الهی به دلیل تحریفی که داشتند نتوانستند این موضوع را تبیین کنند. خداوند در قرآن خیلی صریح و مشخص می‌گوید تو آخر چه کسی هستی. شیطان را هم خلق کرده، آنکه قسم خورد: «خداوندا من بندگان تو را وسوسه و گمراه می‌کنم مگر اینکه خالص و معتقد واقعی باشند».

وی، بزرگ‌ترین تعریفی که قرآن از انسان کرده را همین دو قطبی بودن انسان عنوان کرد و افزود: در جدالی که بین عرضی بودن انسان، خاکی بودن او، مادی بودن او و سماواتی بودن او هست، اگر انسان از خودش مراقبت نکند، نتواند قلب و جان خود را حفظ کند از حیوان هم پست‌تر است اما همین انسان آن‌قدر قابلیت دارد و می‌تواند اهداف بلند داشته باشد که به بالاترین درجه عرفان یعنی مقام خلیفه الله برسد. این مکتب ما است، چیزی است که اسلام و شریعت گفته است و اگر کسی با این عشق وارد زمین شود، می‌تواند بهترین‌ها برسد. آیا این امت نمی‌تواند در جهان نمونه شود؟ اگر نیست، چرا؟ این به دلیل گرایش‌های مادی و پستی هست که در درون او وجود دارد. ما در اشعار مولانا نیز می‌توانیم این بعد از انسان‌شناسی را مشاهده کنیم. آنجا که می‌گوید: «آدمی زاده طرفه معجونی است از فرشته سرشته وز حیوان/ گر کند میل این شود کم از این ور رود سوی آن شود به از آن» ما یک چنین مکتبی داریم. اینکه باید نسبت به اعمال خود پاسخگو باشیم. همین‌طور در شعر معروف باباطاهر داریم که «خوشا آنان که دائم در نمازند»؛ یعنی انسان‌هایی هستند که همیشه در حال راز و نیاز و ستایش پروردگار هستند و یاد خدا را فراموش نمی‌کنند. چرا که همه در آخر باید پاسخگوی اعمال خود باشیم. در آخرت هیچ بهانه‌ای قبول نیست. سن هم مطرح نیست. چرا که با بالا رفتن سن، آرزوهای انسان افزایش می‌یابد پس نیازمند مراقبت بیشتری است. اگر ما توانستیم بفهمیم خداوند چرا ما را خلق کرده و چرا به اینجا رسیده‌ایم، باید بدانیم از خود محافظت کرده‌ایم چرا که خیلی از دانشمندان نتوانستند به این سؤال پاسخ دهند. تنها پیامبران از طریق وحی به وجود دنیایی دیگر پی ‌بردند که در سوره واقعه نیز به آن اشاره شده است.

غیور با اشاره به جنگ‌های رخ‌ داده در جهان، اظهار کرد: قدرت‌طلبی‌ها و خونریزی‌های موجود، معنایش عدم درک جهانی دیگر است. یعنی همین دنیا و بس. آن‌هایی که به آخرت اعتقادی ندارند، در همین دنیا فساد می‌کنند و جنگ و خونریزی راه می‌اندازند چرا که در افکار آن‌ها دیگر دنیایی وجود ندارد و با مرگ همه‌چیز پایان می‌یابد پس در همین دنیا باید هر کاری می‌خواهند انجام دهند.

غیور: ما در رابطه با ساختمان‌سازی نیز فقط به دنبال توجیه اقتصادی هستیم. هیچ‌وقت به فکر اثرات اجتماعی آن نیستیم برخلاف کشورهای اروپایی که اکثراً مسلمان نیستند اما به تأثیرات اجتماعی و محیطی مسائل بیشتر دقت می‌کنند و ارزیابی تأثیرات اجتماعی یک سازه برایشان مهم است.

وی تصریح کرد: ما در رابطه با ساختمان‌سازی نیز فقط به دنبال توجیه اقتصادی هستیم. هیچ‌وقت به فکر اثرات اجتماعی آن نیستیم. ما مسلمان هستیم و باید جوابگو باشیم اما برعکس عمل می‌کنیم در مقابل کشورهای اروپایی که اکثراً مسلمان هم نیستند، به تأثیرات اجتماعی و محیطی مسائل بیشتر دقت می‌کنند. ارزیابی تأثیرات اجتماعی یک سازه برایشان مهم است اما ما این کار را نمی‌کنیم. در حالی که به آن دنیا معتقدیم و می‌دانیم باید آن دنیا پاسخگو باشیم. به‌جای آنکه ما بیاییم و پاسخگو باشیم و بر اساس همان پایه‌ریزی کنیم، خارجی‌ها بر اساس قرآن و احادیث ما پایه‌گذاری می‌کنند.

در ادامه غلامرضا زعیمی، عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مهندسین خراسان با اشاره به شکل‌گیری جهاد سازندگی به دستور امام خمینی (ره)، اظهار کرد: بعد از ۲۰ سال جهاد، اکنون همه در تلاش هستند که جهادی باشند. اگر ۲۰ سال تلاش این نهاد را بررسی کنیم، می‌بینیم رشدی که جهاد به انقلاب داد، هیچ نهادی نتوانست به انقلاب بدهد. در واقع جهاد اثرگذارترین نهاد در انقلاب بود.

وی با انتقاد از ادغام جهاد با کشاورزی، بیان کرد: متأسفانه جهاد بعد از چند سال به دست افراد دیگر ادغام شد و به جهاد کشاورزی تبدیل شد که امیدواریم روش جهادگرانه را برای ارتقای کشور ادامه بدهد.

غلامرضا زعیمی: مفهوم آبخیزداری برای خیلی از مجریان ما چه سیاسی و چه غیر سیاسی ملموس نبود از همین رو به آن توجهی نشد. متأسفانه حتی نمایندگان مجلس نمی‌دانند آبخیزداری چیست. در افتتاح نمایشگاهی، آقای نجفی که عاقبتش این شد نیز حضور داشت اما نمی‌دانست آبخیزداری یعنی چه؟

عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مهندسین خراسان، آبخیزداری را یکی از معاونت‌های متولد شده در جهاد برشمرد و افزود: مفهوم آبخیزداری برای خیلی از مجریان ما چه سیاسی و چه غیر سیاسی ملموس نبود از همین رو به آن توجهی نشد. متأسفانه حتی نمایندگان مجلس نمی‌دانند آبخیزداری چیست. در افتتاح نمایشگاهی، آقای نجفی که عاقبتش این شد نیز حضور داشت اما نمی‌دانست آبخیزداری یعنی چه؟

زعیمی در ادامه آبخیزداری را هر گونه فعالیتی که می‌توانیم در کوه‌ها انجام بدهیم تا قطرات باران به هم نپیوندند و تبدیل به سیل نشوند تعریف کرد و گفت: تعریف جامع‌تر آنکه واقعاً باید عملیاتی شود اما در مملکت ما شدنی نیست. مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز است، آن چیزی که در استرالیا در حال انجام است و تمام تولید خالص آن از حوزه آبخیزداری است. حتی تقسیمات کشوری و استانی در این قاره بر مبنای حوزه‌های آبخیزداری تعریف شده است. ارزیابی عملکرد استانداران در استرالیا بر مبنای حفظ آب و خاک است. در انتهای حوزه آبخیز این قاره فلوم‌هایی تعبیه شده که گزارش مقدار خروج رسوبات جهت ارزیابی عملکرد از این فلوم‌ها به استانداری می‌رسد. میزان رسوبات در این فلوم‌ها عملکرد استاندار را می‌رساند. بر همین اساس استانداری که نتواند آب و خاک یک کشور را نگه دارد، استاندار خوبی نیست. اما آیا مبنای انتخاب و ارزیابی عملکرد استانداران ما این است؟ ما برای وجب به وجب این خاک شهید دادیم. برای کمیت خاک جان دادیم اما آیا برای کیفیت خاک هم ارزش قائل هستیم؟ آیا استانداران ما یک چنین تفکری دارند؟ بعد از ۴۰ سال می‌بینیم آبمان را، خاکمان را، جنگل‌ها و مراتعمان را به باد داده‌ایم. درست است که کشور را در طول و عرض و امنیت حفظ کرده‌ایم اما در محتوا چه چیزی داریم؟

زعیمی با بیان اینکه سیلاب‌ها تنها آب روان نیستند، اظهار کرد: حواسمان نیست با سیلاب‌ها چه منابع ارزشمندی از کشور خارج می‌شوند و مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز چه تأثیری می‌تواند بر رشد و توسعه اقتصادی کشور بگذارد. اگر آب و خاک داشته باشیم همه‌چیزمان مهیا است بنابراین باید به سدهای خودمان برسیم. کدام یک از سدهای کشور تعریف آبخیزداری دارد؟ آبخیزداری در راه‌سازی و پل‌‌سازی و … اثرگذار است. رهبری فرمودند آبخیزداری یعنی مملکت‌داری. این جمله تمام اهمیت آبخیزداری را می‌رساند در حالی که ما جزیره‌ای کار می‌کنیم.

ما این همه آب داریم و استفاده نمی‌کنیم اما برای انتقال هر مترمکعب آب دریای عمان به خراسان رضوی، شمالی و جنوبی ۴۵ هزار تومان هزینه می‌کنیم و مانور می‌دهیم در حالی که برای حفظ آبخیزداری در یک متر مکعب ۴۰۰ تا ۵۰۰ تومان هزینه نیاز است. این کار انجام نمی‌شود چون برای خیلی‌ها پولی ندارد اما انتقال آب دریای عمان برای خیلی‌ها پول دارد. اگر راست می‌گویند آب دریای خزر را که نزدیک‌‌تر است، بیاورند.

زعیمی با انتقاد از طرح انتقال آب دریای عمان به استان‌های شمال شرقی کشور، گفت: ما این همه آب داریم و استفاده نمی‌کنیم اما برای انتقال هر مترمکعب آب دریای عمان به خراسان رضوی، شمالی و جنوبی ۴۵ هزار تومان هزینه می‌کنیم و مانور می‌دهیم در حالی که برای حفظ آبخیزداری در یک متر مکعب ۴۰۰ تا ۵۰۰ تومان هزینه نیاز است. این کار انجام نمی‌شود چون برای خیلی‌ها پولی ندارد اما انتقال آب دریای عمان برای خیلی‌ها پول دارد. اگر راست می‌گویند آب دریای خزر را که نزدیک‌‌تر است، بیاورند.

عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مهندسین خراسان در ادامه با انتقاد از نبود برنامه‌ای برای حفظ آب باران اظهار کرد: متأسفانه ما تمام آب‌های زیرزمینی‌مان را مصرف کرده‌ایم و برنامه‌ای برای بارندگی و آب باران نداریم. حتی قادر نیستیم بارندگی ۷۰ تا ۸۰ میلی‌متر را حفظ کنیم. وقتی می‌گوییم مدیریت آبخیزداری، منظور توسعه همه‌جانبه آبخیزداری است. آبخیزداری به اقتصاد مقاومتی، تولید و …مرتبط است.

به دستور رهبری، سال گذشته ۲۰۰ میلیارد تومان از صندوق توسعه ملی برای موضوع آب تخصیص داده شد اما کجا رفت؟ متأسفانه ما در حوزه آبخیزداری مشاوران خوبی در کشور نداریم. یک عده چمباتمه زده‌اند که فقط مطالعه کنند و اعتبارات را بگیرند. در حالی که همین ۲۰۰ میلیارد تومان برای خیلی از مسائل می‌توانست به کار برود.

زعیمی همچنین به دستور رهبری جهت تخصیص ۲۰۰ میلیارد تومان از صندوق توسعه ملی برای موضوع آب اشاره کرد و گفت: در سال گذشته این اعتبار داده شد، اما کجا رفت؟ متأسفانه ما در حوزه آبخیزداری مشاوران خوبی در کشور نداریم. یک عده چمباتمه زده‌اند که فقط مطالعه کنند و اعتبارات را بگیرند. در حالی که همین ۲۰۰ میلیارد تومان برای خیلی از مسائل می‌توانست به کار برود. ما برای مطالعه نیازمند اعتبار نیستیم بلکه نیازمند استارت دانش بومی خودمان هستیم. قنوات موجود در کشور توسط کارشناسان یا مهندسین احداث نشده بلکه دانش بومی کشورمان است که به دست کشاورزان و قنات داران عملی شده است. آبخیزداری را باید در دانش بومی کشورمان دنبال کنیم زیرا کشور را در برابر همه‌چیز مقاوم می‌کند. اما وقتی حوزه آبخیزداری مدیریت نشود، نتیجه‌اش می‌شود شهری که آب برای شرب ندارد اما کارخانه فولاد دارد، شهری که جمعیتی ندارد اما فرودگاه دارد، فرهنگسرایی که استخر دارد و … صنایع فولاد ما، ایران خودروی ما الان کجا قرار دارد؟ تمام سرمایه ما در حال هدر رفت است چون حوزه آبخیزداری ما مدیریت نمی‌شود و هیچ‌چیز جای خودش نیست. فولاد ما باید در جایی باشد که آب داشته باشد نه در اسفراین که مردم آب شرب ندارند. متأسفانه در هر شهری می‌بینیم که نماینده مجلس با افتخار یک کارخانه فولادسازی را افتتاح می‌کند در حالی که مردم آن شهر آب شرب ندارند.

در دولت آقای هاشمی رفسنجانی با فکر جهادگران، آبخیزداری شروع شد اما متأسفانه در دولت‌های بعد رو به افول رفت.

زعیمی در ادامه به آبخیزداری در دولت‌های گذشته اشاره کرد و افزود: در دولت آقای هاشمی رفسنجانی با فکر جهادگران، آبخیزداری شروع شد اما متأسفانه در دولت‌های بعد رو به افول رفت. در چندین سال گذشته دشت جهرم تبدیل به کویر شده بود اما اکنون تمام قنوات آن پرآب شده و حدود ۶ هزار هکتار جنگل ایجاد شده است. این‌ها فقط کار جهادی یک زن و شوهر جوان است. ما قبل از زمان پهلوی نیز مراتع سرسبز زیادی داشتیم اما شاه آمد و جنگل‌ها را ملی کرد. فاتحه جنگل و مراتع را خواند. ما در گذشته گله گاو داشتیم، چوپانی شغل پردرآمدی بود اما بحث تعادل دام و مرتع که مطرح شد، تمام این‌ها از بین رفت و دام‌های ما از مرزها خارج شدند. بهترین نژادهای گوسفند از مرزها خارج شدند در حالی که اکنون مجبوریم دام وارد کنیم. در گذشته مردم با دانش خودشان آبخیزداری می‌کردند، دام و مرتع را خودشان حفظ می‌کردند. روستاها در گذشته مرکز تولید بذر بودند اما اکنون مصرف‌کننده تولیدات شهری هستند.

کسانی در حال ضربه زدن به محیط زیست هستند که یا واقعاً نمی‌فهمند یا به واسطه دوستی با نادان وارد شده‌اند. دشمن در بحث‌های مختلف با چهره‌های جدید وارد شده است. از جمله این جاسوسان می‌توان به کاووس سیدامامی اشاره کرد که در بحث محیط زیست صدمات زیادی به کشور وارد کرد.

عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی خراسان با اشاره به سیل گلستان، بیان کرد: سیل گلستان هم عوامل ظاهری دارد و هم عوامل باطنی. کسانی در حال ضربه زدن به محیط زیست هستند که یا واقعاً نمی‌فهمند یا به واسطه دوستی با نادان وارد شده‌اند. دشمن در بحث‌های مختلف با چهره‌های جدید وارد شده است. از جمله این جاسوسان می‌توان به کاووس سیدامامی اشاره کرد که در بحث محیط زیست صدمات زیادی به کشور وارد کرد. همچنین یکی از سرکرده‌های ارتش آمریکا که به‌عنوان بازرگان آمریکایی چند هفته در یکی از مزارع پرورش ماهی کلات اتراق می‌کند برای آنکه با نحوه پرورش ماهی‌های ما آشنا شود و ببیند ماهی‌هایی که برای نیروهایش در افغانستان می‌برد سالم است یا نه. این فرد بعد اذعان کرد که منطقه کلات نهفته از گیاهان دارویی کمیاب است.

زعیمی ادامه داد: در رابطه با سیل گلستان، نفوذ مردم به گرگان رود ظاهر قضیه است اما اگر باطن آن را بررسی کنیم، می‌بینیم حوزه آبخیز گرگان رود کجاست، حوزه آبخیز اترک کجاست، سرچشمه آن از کوه‌های قوچان شروع می‌شود اما آیا از این حوزه پوشش گیاهی باقی مانده است؟ علت اصلی سیل گلستان، نبود پوشش گیاهی بود. ما هر چه زمین و مرتع بیشتری داشته باشیم، نفوذ آب در زمین بیشتر است اما اگر مرتع نباشد آب رد می‌شود و سیل راه می‌افتد. همه این‌ها نشان‌دهنده بی‌صاحب بودن مراتع است. باید مراتع را با مدیریت در اختیار مردم بومی قرار بدهیم. قبل از انقلاب منطقه‌ای در تربت جام محل مانور ارتش بود، بعد از انقلاب مشاهده کردیم، قنوات آن خشک شده است. خود مردم با مدیریت تمام این مراتع را احیا کردند‌. لایه پنهان سیل‌های کنونی نیز تخریب بالادست‌های آبخیز است. علت سیل گلستان این است که ما نتوانستیم ۲۰ تا ۳۰ درصد بارندگی‌ها را در بالادست حفظ کنیم.

عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی خراسان همچنین نشست زمین در بردسکن و جنوب خراسان را نمونه‌ای از بی‌مدیریتی در آبخیزداری عنوان کرد و افزود: اگر از ابتدا به این مهم توجه می‌شد اکنون شاهد نشست‌های روزانه در این مناطق نبودیم. سفره‌های آب‌های زیرزمینی نیز همین وضعیت را دارند. ما در کشف رود آب پایه داشتیم اما اکنون نه تنها کشف رود بلکه بیشتر رودخانه‌های ما خشک هستند.

زعیمی با بیان اینکه آبخیزداری در گیاهان دارویی، حفظ آب و خاک، اثرات روحی و روانی جامعه، رونق اقتصادی و …مؤثر است، متذکر شد: ما برای حفظ این آب و خاک جنگیدیم اما به چه قیمتی داریم آن را از بین می‌بریم؟ حتی در گردش‌ها و کوهنوردی‌هایمان مراتع را از بین می‌بریم. آبخیزداری در روحیه روانی جامعه مؤثر است، آب، خاک، جنگل و مراتع سرسبز در روحیه انسان تاثیرگذار است در حالی که تمام ییلاقات ما به زباله‌دان تبدیل شده است. در سال رونق تولید هستیم و باید بدانیم با آبخیزداری و حفظ آب و خاکمان می‌توانیم به همه‌چیز دست یابیم.

در ادامه این جلسه برخی از حضار سؤالات خود را در رابطه با لزوم آبخیزداری مطرح نمودند.

انتهای پیام/


برچسب ها : , , , , , , , , , , ,
ارسال دیدگاه