» .اسلایدر » هنر و موسیقی جزو اولویت‌های نظام سیاسی نیست/ نسل انقلاب دغدغه موسیقی نداشتند

تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۰۷ - ۱۹:۲۹

 کد خبر: 9315

در نشست علمی «حلقه مفقوده نظام آموزش» مطرح شد

هنر و موسیقی جزو اولویت‌های نظام سیاسی نیست/ نسل انقلاب دغدغه موسیقی نداشتند

گروه فرهنگ و هنر‌‌‌‌‌‌ ـ عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در نشست علمی نشست علمی «حلقه مفقوده نظام آموزش» گفت: نسل جدید علاقه زیادی به موسیقی دارد، موسیقی و هنر، جزئی از زندگی آن‌ها شده است، اما نسلی که با انقلاب بزرگ شده‌اند، دغدغه و مطالبه موسیقی نداشتند.

هنر و موسیقی جزو اولویت‌های نظام سیاسی نیست/ نسل انقلاب دغدغه موسیقی نداشتند

به گزارش آتی نیوز، نشست علمی «حلقه مفقوده نظام آموزش»، تحلیلی بر اتفاقات اخیر در مدارس با حضور دکتر مجید فولادیان، عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی، دکتر روح‌الله اسلامی، عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی و دکتر حسین باغگلی، عضو هیئت علمی گروه علوم تربیتی، یکشنبه ۵ خرداد ماه در دانشکده علوم تربیتی مشهد برگزار شد.

دکتر روح‌الله اسلامی: نسل جدید علاقه زیادی به موسیقی دارد، موسیقی و هنر، جزئی از زندگی آن‌ها شده است، اما نسلی که با انقلاب بزرگ شده‌اند، دغدغه و مطالبه موسیقی نداشتند.

دکتر روح‌الله اسلامی، عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه بودجه هنر و موسیقی در ایران بسیار اندک است، گفت: هنر و موسیقی جزو اولویت‌های نظام سیاسی نیست. نگاه سیاست‌گذار در جمهوری اسلامی ایران، مبتنی بر هنر و موسیقی متعالی است. نسل جدید علاقه زیادی به موسیقی دارد، موسیقی و هنر، جزئی از زندگی آن‌ها شده است، اما نسلی که با انقلاب بزرگ شده‌اند، دغدغه و مطالبه موسیقی نداشتند.

وی با اشاره به اینکه نظام آموزشی ما بی‌برنامه است، گفت: قوانین مبهم و پراکنده‌ای در زمینه سیاست‌گذاری موسیقی در مدارس ما وجود دارد. زمانی که می‌خواهیم، جشن و مراسم فارغ‌التحصیلی بگیریم یا مراسمی برای اولیا و مربیان جهت کمک به مدرسه برگزار نماییم، نیاز به پخش موسیقی داریم چراکه هیجان دارد و باعث کمک می‌شود؛ اگر فضا خشک و رسمی باشد، والدین قهر کرده و می‌روند. موسیقی با میزان افزایش کمک مالی اولیا و مربیان، رابطه مستقیم دارد، لذا هر کاری که بخواهیم انجام دهیم اگر کنارش موسیقی باشد، موفق‌تر است. اما مدارس نمی‌دانند که باید موسیقی را پخش کنند یا نه؟ در صورت پخش، باید در چه زمان و چه نوع موسیقی‌ای باشد؟

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی بیان کرد: در پخش موسیقی در عرف هم دعوا وجود دارد و خود را در شکاف‌های سنتی و مدرن، اسلام حداقلی و حداکثری نشان داده است. بعضی اوقات در دعواهای کلان سیاسی هم نمایان شده است. این مشکل در زمینه سیاست‌گذاری موسیقی فقط برای آموزش و پرورش نیست، بلکه در صدا و سیما نیز این مشکل وجود دارد. به‌طور مثال، خواننده زن اجازه خواندن دارد؟ یا ابزار سنتی موسیقی نشان داده شود و ابزارهای مدرن دیده نشود؟ در دانشگاه نیز همین‌طور است، خواننده بیاید، اجرا زنده نداشته باشد و فقط لب بزند. طیف وسیعی از دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های پراکنده موجود است که بازیگران را گیج می‌کند و نمی‌دانند که چه کاری انجام دهند. دعوای شدیدی در بحث موسیقی وجود دارد و عده‌ای برای ضربه زدن به گروه‌ها و جریان‌های سیاسی از موسیقی استفاده می‌کنند، لذا موسیقی به حاشیه می‌رود.

موسیقی را به عنوان یکی از مؤلفه‌های قدرت در نظر بگیریم.

اسلامی با بیان اینکه هنر و موسیقی تمدن‌ساز هستند، گفت: تمدنی اگر می‌خواهد شکل بگیرد چند وجه دارد: یک وجه آن، تکنولوژی و مهندسی‌های طبیعی است مثل پل، جاده و ساختمان‌های بلند که می‌سازند مانند کشورهای اماراتی، وجه دوم آن، توزیع قدرت و سازوکارهای تقسیم قدرت در جامعه است. اگر یک کشوری به این برسد، یعنی توانسته است مرحله دوم را طی کند، مثل کشورهای خاورمیانه و کشورهای اسلامی که هنوز مرحله دوم را طی نکرده‌اند. اروپا در مرحله دوم است و آمریکا توانسته قدرت را توزیع کند. وجه سوم که در تمدن تأثیرگذار است و تمدن می‌سازد، هنر است یعنی علاوه بر پل، جاده، سد و توزیع قدرت، ساخت یک نظام سیاسی پاسخگو و شفاف، شما در مرحله سوم هنر تولید می‌کنید که دیگران جذب شوند، مثل انواع موسیقی‌ها و سینما. ایران باستان در دوره‌های هخامنشیان و ساسانیان که ما به آن افتخار می‌کنیم، هر سه عامل به وجود آمدن یک تمدن بزرگ را داشتند، مهندسی تخت جمشید، تقسیم قدرت که در آن نظام سیاسی مرتب و منظمی، تشکیل داده بودند و سلسله‌های چند صدساله را به وجود آوردند. این دو تمدن بزرگ، وجه سوم یعنی هنر، این قدرت نرم را داشتند. جمهوری اسلامی ایران اگر بخواهد در منطقه و فضای بین‌الملل، قدرتمند باشد، باید هر سه وجه را داشته باشد، لذا موسیقی را از ابهام خارج کنیم و آن را به عنوان یکی از مؤلفه‌های قدرت در نظر بگیریم.

اگر از موسیقی ملی و محلی حمایت لازم به عمل آید، می‌توانیم توانایی تأثیر جذب سرمایه گردشگر در منطقه را داشته باشیم.

وی با اشاره به اینکه علت رفتن ایرانی‌ها به ترکیه، تاجیکستان و سایر کشورهای اطراف، موسیقی است، گفت: اگر موسیقی ما، برنامه و نظم منسجم داشته باشد و از موسیقی ملی و محلی حمایت لازم به عمل آید، می‌توانیم توانایی تأثیر جذب سرمایه گردشگر در منطقه را داشته باشیم، اما وضعیت طوری شده است که نواحی غربی کشور ما به ترکیه و نواحی کردنشین ما به کردهای خارج از کشور، گرایش پیدا می‌کنند. ما موسیقی را فراموش کرده و از بین برده‌ایم. فکر می‌کنیم در منطقه با توان نظامی و اقتصادی می‌توانیم کار انجام دهیم، درحالی‌که هنر با این زمینه قدرتمندی که دارد، توانایی جذب همه این‌ها را دارد، حتی جذب شهروندان خودمان که الان نمی‌توانیم آن‌ها را جذب کنیم. در حال از دست دادن شهروندان خود هستیم؛ شهروند می‌گوید: این نظام هنرمند نیست و سر سازگاری با هنر را ندارد، لذا نسلی روی کار می‌آیند که فلسفه حاکم بر ذهنشان فلسفه رنج و عذاب نیست، شاد هستند و برای زندگی تلاش می‌کنند، این‌ها به صورت انفجاری و خودخواسته به سمت موسیقی‌هایی می‌روند که دوست دارند و این هم تداوم پیدا می‌کند. ما نمی‌توانیم موسیقی را در این نسل حذف کنیم. امثال شاملو، جلال آل احمد، صادق هدایت، شریعتی و روشنفکران قبلی، فلسفه‌شان مرگ بود، یک نوع خودآزاری را دوست داشتند، علاقه‌مند بودند که بگویند دنیا پوچ است و اگر یک نفر بخندد، آدم ابلهی است، خنده کاری اشتباه و خردمندان آدم‌های غمگینی هستند، اما نسل امروز این‌طور نیست.

در مدارس موسیقی‌های اصلی ایرانی اسلامی را آموزش دهیم، از امثال ساسی مانکن، مالیات بگیریم و برای موسیقی فاخر خرج کنیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی با بیان اینکه سیاست‌گذار ملزم به انتخاب است و می‌تواند اهالی موسیقی را تنبیه یا حمایت کند، گفت: ما باید موسیقی‌هایی که فاخر و در حال فراموشی هستند از جمله موسیقی نواحی خراسان، سیستان و بلوچستان که اساتید آن از دنیا می‌روند و نسل بعد را کم پرورش داده‌اند، مورد حمایت قرار دهیم. دولت باید به موسیقی بها دهد و آن را به کشورهای دیگر معرفی کند. به همه اهالی موسیقی اجازه فعالیت دهیم، از جمله ساسی مانکن، اما باید به آن‌ها جهت داده و مردم را به سمت موسیقی سنتی سوق دهیم، در واقع باید کاری کنیم که ذائقه مردم، این‌ها نباشد؛ لذا در مدارس موسیقی‌های اصلی ایرانی اسلامی را آموزش دهیم، از امثال ساسی مانکن، مالیات بگیریم و برای موسیقی فاخر خرج کنیم.

وی در ادامه بیان کرد: ممنوعیت موسیقی در یک نقطه از کشور مثل استان خراسان رضوی، مشکلات امنیتی به وجود می‌آورد، قانون باید در همه نقاط ایران به یک شکل ایجاد و اجرا شود.

درجایی که موسیقی وجود دارد، تساهل، مدارا و عاطفه است و در آنجا، جنگ نمی‌کنند.

اسلامی در ادامه افزود: در کتاب کوروش‌نامه به نقل از گزنفون آمده است: زمانی که می‌خواستند یک رهبر را پرورش داده و شخصیت او را شکل دهند از موسیقی استفاده می‌کردند، در جایی که موسیقی وجود دارد، تساهل، مدارا و عاطفه است، در آنجا، جنگ نمی‌کنند. اولین کاری که داعش انجام داد حذف آثار هنری و موسیقی بود و آثار باستانی از جمله تمدن اشکانیان را نابود کرد. حیوان‌ها هم موسیقی را می‌فهمند که در اشعار سعدی موجود است.

دکتر مجید فولادیان: تغییرات در ایران اتفاق افتاده است، فقط با گشت ارشاد، سانسور و با فیلتر جلوی آن را گرفته‌ایم.

دکتر مجید فولادیان، عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی این دانشگاه نیز با بیان اینکه ما نمی‌توانیم در جامعه‌ای تحول اقتصادی و توسعه‌ای ایجاد کنیم، اما فرهنگ آن تغییر نکند، گفت: ارزش‌های جامعه بر اساس سطوح مختلف توسعه‌یافتگی جامعه، شروع به تغییرمی کند و تغییر در زیربنا، تغییر در روبنا که در حوزه فرهنگ است را ایجاد می‌نماید. تغییرات در ایران اتفاق افتاده است، فقط با گشت ارشاد، سانسور و با فیلتر جلوی آن را گرفته‌ایم؛ ما باید تحولات را، چه خوب و چه بد، به رسمیت شناخته و آن را بپذیریم.

وی در ادامه افزود: هر اتفاقی که در حوزه فرهنگ به وجود می‌آید، سراغ وزیر آموزش پرورش، وزیر ارشاد و وزیر علوم می‌رویم در حالی که کمترین گناه به گردن آن‌ها است. متولی فرهنگ در کشور، تنها وزارت ارشاد نیست، باید سراغ سایر نهادهای دیگر از جمله سازمان تبلیغات اسلامی، شورای عالی فرهنگی، حوزه‌های علمیه و صدا و سیما رفت. بودجه‌های فرهنگی بین چه کسانی و با چه نسبتی، توزیع می‌شود؟ این بودجه چقدر است؟ همان‌قدر مقصر هستند. نهایت بودجه‌ای که به وزارت ارشاد اختصاص می‌یابد ۱۵ درصد است و بقیه بودجه به سایر نهادها تعلق می‌گیرد.

ذائقه نسل جوان، نوجوان و کودکان ما به موسیقی مبتذل عادت کرده است و گسترش دهنده آن، همین سازمان‌ها و نهادهای صدا و سیما است.

فولادیان با اشاره به اینکه، نمی‌توانیم به دنبال ارزش‌های متعالی در جامعه بگردیم، گفت: زمانی که صدا و سیما، ارزش‌های مادی را در جامعه گسترش داد ما نمی‌توانیم به دنبال ارزش‌های متعالی در جامعه بگردیم. صدا و سیما وقتی خواننده‌های مبتذل مثل ساسی مانکن را گسترش می‌دهد، شما نمی‌توانید انتظار موسیقی فاخر را داشته باشید چون گوش به آن عادت می‌کند. من خودم موسیقی که از ۴،۵ سالگی شنیده‌ام را اکنون گوش می‌کنم، چرا که گوش عادت کرده است و این موسیقی مصرف من است. ذائقه نسل جوان، نوجوان و کودکان ما به موسیقی مبتذل عادت کرده است و گسترش دهنده آن، همین سازمان‌ها و نهادهای صدا و سیما است. یادم می‌آید در زمان آقای لاریجانی که رئیس صدا و سیما بودند، آقا افتخاری را به تلویزیون می‌آوردند و ایشان بداهه‌خوانی می‌کرد، چه کار فاخری بود. مردم شب‌ها می‌شنیدند و لذت می‌بردند، لذا می‌فهمیدند موسیقی چیست. حالا همه این‌ها را کنار گذاشتیم. صدا سیما را نگاه کنید، هر خواننده‌ای با رانت بالا می‌آید که بخواند و ما پدیده ساسی مانکن را در مدارس می‌بینیم که این چیز عجیب و غریبی نیست.

در افغانستان ربنای شجریان را پخش می‌کنند/ تیغ سانسور در کشور ما همیشه بوده است، در حوزه رمان نیز، همین وضعیت است

وی با بیان اینکه ما ظرفیت‌های فرهنگی خود را به حاشیه می‌رانیم و اسم‌هایشان را سانسور می‌کنیم، گفت: در حوزه موسیقی سنتی ما یک ربنا داریم که موسیقی فاخراست، در افغانستان ربنای شجریان را پخش می‌کنند و ما اینجا به مردم می‌گوییم: کسی حق ندارد حرفی از او ببرد و اسم او را بگوید. مگر می‌شود از مفاخر موسیقی گذشت؟ شجریان در تاریخ مگر چند بار به کشور می‌آید، در تمام دنیا بروید و ببینید. ما با ظرفیت‌های فرهنگی این‌طور برخورد می‌کنیم و آن‌ها را به حاشیه می‌رانیم، می‌خواهیم اسم‌هایشان را سانسور کنیم؛ تیغ سانسور در کشور ما همیشه بوده است، در حوزه رمان نیز، همین وضعیت است، کتاب دکتر رجب‌زاده تحت عنوان ممیزی کتاب را بخوانید که سانسور در کشور ما چطور کار کرده است. در حوزه سینما نیز ظرفیت فوق‌العاده‌ای داریم، همان کسی که جایزه می‌آورد و جزو مفاخر می‌باشد، می‌گوییم پدرسوخته است، معلوم نیست چرا کشور ما را این‌طور نشان داده است. در همه حوزه‌ها، سیاست‌گذاری معکوس داریم و در هر جا که موفق می‌شویم سعی می‌کنیم آنجا را نابود کنیم.

آموزش پرورش در وزارت علوم غیر از یک دوره در کشور که به آن پرداخته شد، در بقیه دوره‌ها، نهادی زائد بوده که همیشه سعی می‌کردند بودجه آن را کم کنند، چرا که مثل وزارتخانه‌های صنایع و نفت پول‌ساز نبوده است و فقط بودجه برای آن به‌ظاهر باید خرج شود.

فولادیان با بیان اینکه آموزش و پرورش جایگاه و نفوذ چندانی در موسیقی ندارد، گفت: کتاب‌های درسی و محتوای آموزشی جای دیگری تصویب می‌شود. بالغ‌بر ۹۰ درصد بودجه آموزش و پرورش صرف حقوق و مابقی آن صرف ساخت‌وساز مدارس می‌شود، لذا این نهاد وقت و بودجه کافی برای آموزش دیگر ندارد. آموزش پرورش در وزارت علوم غیر از یک دوره در کشور که به آن پرداخته شد، در بقیه دوره‌ها، نهادی زائد بوده که همیشه سعی می‌کردند بودجه آن را کم کنند، چرا که مثل وزارتخانه‌های صنایع و نفت پول‌ساز نبوده است و فقط بودجه برای آن به‌ظاهر باید خرج شود.

وی در ادامه افزود: متولی فرهنگی امروز، متعلق به دو نسل پیش است، صندلی را رها نمی‌کند. می‌خواهد برای نوجوان ۱۵ ساله، نسخه فرهنگی بپیچد اصلاً فضای آن نوجوان را نمی‌فهمد، این شکاف خیلی زیاد است. نمی‌تواند برای نسل امروز، سیاست‌گذاری کند، اما با قدرتی که دارد خواسته‌های خود را اعمال می‌کند.

دکتر حسین باغگلی، عضو هیئت علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه فردوسی با بیان اینکه ما در حوزه علوم تربیت در چارچوب مدرسه به دنبال چه می‌گردیم، گفت: قرار بر این بود که مدرسه یک موقعیتی برای مخاطبان خود از جمله دانش آموزان و والدین باشد که بتواند معنای زندگی تولید کند و یک پنجره نسبت به عالم هستی برای ارتباط برقرار کردن با خود، دیگران، محیط و خدا، به وجود بیاورد. اگر بگوییم آموزش و پرورش در این موضوع موفق نبوده، درست است. ما در یک مرحله گذار هستیم و در این مرحله گذار حتماً باید به سؤالات متعددی پاسخ دهیم که چگونه می‌توانیم این معنای اصیل زندگی را در نگاه و هویت آدم‌ها، پایدار کنیم.

وی با اشاره به اینکه، تعریف سند تحول، رساندن فرد به قدرت انتخاب‌های آگاهانه و مسئولانه است، گفت: تجربه‌های میدانی من در مدارس نشان داده است، آن چیزی که بچه‌های ما را به وجد می‌آورد، حس کنجکاوی طبیعی انسانی است، اگر ما بستری فراهم کنیم که بچه‌ها بتوانند فرصت کنجکاوی‌های معقول را داشته باشند، خیلی لذت می‌برند. شاید اشکال ما در آموزش و پرورش این است که ما برای بچه‌ها، مصداق، تعیین می‌کنیم. در وجود بچه‌ها چیزی به اسم تخیل است، اگر بچه‌ها نسبت به پدیده‌هایی که می‌بینند، بتوانند ظرافت‌های آن را درک کنند، به وجد می‌آیند. زمینه‌سازی آن کار سختی نیست، اما کمی حوصله و جرأت می‌خواهد.

باغگلی با بیان اینکه در جریان آفرینش، موسیقی مهم است، گفت: ما نباید در حوزه علوم تربیتی دچار آشفتگی شویم. هیچ‌کس در تعلیم و تربیت دینی با موسیقی مشکل ندارد. زمانی که خداوند، قرآن را بر پیامبر (ص) نازل کرد، هیچ‌کس نگفت قرآن را با صوت و لحن نخوانید، اتفاقاً می‌گویند پیامبر (ص) صوت جذابی داشتند. در جریان آفرینش، موسیقی برای خداوند مهم است، خود طبیعت هم سرشار از موسیقی‌های متنوع و لذت‌بخش است. انسان ساحت‌های مختلف تربیتی دارد و تمرکز کردن بیش از حد روی این ساحت‌ها باعث چالش می‌شود؛ طبیعی به انسان نگاه کنید، آدم به موسیقی، ورزش، گفت‌وگو کردن، معنویت و خیلی چیزها، نیاز دارد.

انتهای پیام/


برچسب ها : , , , , , , , , , , , , ,
ارسال دیدگاه