» .مشروح خبر » مشروح خبر | دانشگاه آزاد در فضای حاشیه‌ای قرار گرفته است/ اجازه انتقاد نداریم

تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۱۷ - ۱۱:۲۶

 کد خبر: 8694

استاد روابط بین‌الملل دانشگاه تهران:

مشروح خبر | دانشگاه آزاد در فضای حاشیه‌ای قرار گرفته است/ اجازه انتقاد نداریم

گروه سیاست ـ ابراهیم متقی با بیان اینکه این مملکت، مملکتی است که اگر یک انتقاد سیاسی داشته باشیم، در فضای بسته قرار می‌گیریم، پس چرا انتظار داریم دکتر شانه‌چی بیشتر کار کند، اظهار کرد: این چه پارادوکسی است که دانشگاهی که اولین پایه‌های سیاست در آن قرار گرفت، در فضای حاشیه‌ای قرار می‌گیرد و حقوق اساتید آن نادیده گرفته می‌شود.

مشروح خبر | دانشگاه آزاد در فضای حاشیه‌ای قرار گرفته است/ اجازه انتقاد نداریم

به گزارش آتی‌نیوز، مراسم نکوداشت محسن مدیرشانه‌چی، ۱۴ اردیبهشت‌ماه در آمفی‌تئاتر دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد مشهد برگزار شد.

در این مراسم، دکتر علی‌اکبر امینی، استاد علوم سیاسی در مراسم تقدیر از دکتر محسن مدیر شانه‌چی ضمن سپاسگزاری از برگزارکنندگان این برنامه به قرائت ابیاتی از جامی در وصف فردوسی پرداخت. «خوش است قدرشناسی که چون خمیده سپهر/ سهام حادثه را عاقبت کند قوسی/ برفت شوکت محمود در زمانه نماند / جز این فسانه نشناخت قدر فردوسی»

وی ادامه داد: یکی از استادان غرورآفرین خراسان ملک‌الشعرای بهار است که در رشته علوم سیاسی هم پژوهش‌هایی داشتند و هنوز هم این پژوهش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این استاد علوم سیاسی ادامه داد: بعضی از دانشجویان می‌گفتند ما با حضرت استاد تفاوت عقیدتی داریم اما به نظر من چنین نیست چرا که دولت در علم سیاست واژه بزرگی است که در ادبیات ممکن است معنای جزئی داشته باشد. ما برای اینکه بتوانیم در مورد کارنامه آموزشی و پژوهشی یک استاد داوری کنیم، باید ببینیم استاد در دانشگاه چگونه باید عمل کند. یکی از پژوهشگران بی‌نام فرانتز نویمان است. او می‌گوید یک استاد در مرز مدیحه‌سرایی و تخریب است. باید ببینیم یک استاد آیا به این وظیفه خود خوب عمل کرده است یا نه.

علی‌اکبر امینی: دانشگاه فقط محلی برای جستجوی حقیقت است نه جایگاهی برای تشکیل احزاب سیاسی.

وی جستجوی حقیقت را دومین معیار یک استاد خوب عنوان کرد و افزود: دانشگاه فقط محلی برای جستجوی حقیقت است نه جایگاهی برای تشکیل احزاب سیاسی.

این پژوهشگر علم سیاست تصریح کرد: سومین معیار برای داوری یک استاد در کشوری مانند ایران که اسلامی است باید از زبان دین شنید. باید ببینیم از نظر اسلام استاد چه ویژگی دارد؟ یکی از اسلام شناسان که کمتر مخالف دارد، هانری کرمن است. او می‌گوید اسلام یعنی چشم به روی حقیقت دوختن و کفر یعنی چشم بر روی حقیقت بستن. عدوالله کسی است که با حقیقت سر ستیز دارد. گاندی معتقد بود اگر علوم اجتماعی و علوم انسانی دنبال حقیقت نباشند، نه تنها مفید فایده نیستند که زیان‌بخش هم هستند. من با توجه به این سه معیار معتقدم که حضرت استاد شانه‌چی در زمینه حقیقت‌پژوهی، استدلال رأی و پایبندی به اسلام امتیاز خوبی کسب کردند.

مجتبی مقصودی: مدیر شانه‌چی نخواست اپوزیسیون باشد و در عین حال تلاش کرد دولتی هم نباشد. سعی کرد معلمی باشد که انتقادات را در جهت پیشرفت کشور بیان کند.

در ادامه این مراسم دکتر مجتبی مقصودی، مؤسس و رئیس انجمن علمی علوم سیاسی ایران و دانشیار علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران بیان کرد: ما بعضی مواقع مانند همه انسان‌ها دچار دو احساس می‌شویم. دچار بیم و امید می‌شویم. امید به اینکه بازنشستگی می‌تواند فرصت مغتنمی برای گسترش علوم علمی و اجتماعی دکتر شانه‌چی باشد. انسانی که بدون هیچ چشمداشتی فعالیت کرد ما می‌بایست قدرشناس باشیم. امیدوارم بیشتر از بیم، امید داشته باشیم آن هم امید به استفاده از مباحث اجتماعی استاد شانه‌چی. از فعالیت‌های ویژه استاد کتاب تحولات سیاسی اجتماعی ایران بود که به قلم دکتر شانه‌چی و دکتر امینی به نگارش درآمد و دومین فعالیت ایشان تشکیل انجمن سیاسی ایران در سال ۸۲ بود. انجمن سیاسی ایران به وسعت ایران اساتید دارد‌. یکی از آن‌ها جناب شانه‌چی بودند که در تشکیل شعبه خراسان انجمن نقش فعالی داشتند. مدیر شانه‌چی نخواست اپوزیسیون باشد و در عین حال تلاش کرد دولتی هم نباشد. سعی کرد معلمی باشد که انتقادات را در جهت پیشرفت کشور بیان کند.

ابراهیم متقی: به چه دلیل در کشور و در دانشگاه ما این اتفاق می‌افتد و تا یک استاد به رشد می‌رسد، باید زود بازنشسته شود. اگر دکتر شانه‌چی در دانشگاه تهران بود همه اساتید ایشان را روی چشمان خود می‌گذاشتند.

در ادامه دکتر ابراهیم متقی، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه تهران با بیان اینکه کار دکتر شانه‌چی کار تدریجی بوده است، اظهار کرد: مدیر شانه‌چی گام به گام وارد علوم سیاسی شد. کسانی به این صورت پیش می‌روند که دغدغه‌های خود را در حوزه‌های دیگر پیدا نمی‌کنند و به سمت دیگر حوزه‌ها می‌روند. چه معنایی دارد که وقتی استادی به فضای علمی بیشتری می‌رسد، دیگر حاضر به کار کردن با وی نیستیم. بیاییم کمی از فضای تعارفات خارج شویم. جای تأسف برای همه ما است که اگر می‌بینیم کشورمان در حوزه علوم سیاسی و سیاست در یک شرایط رشد محدود قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که حتی احساس نمی‌شود به‌جای پرورش اساتید جلوی کار اساتید بزرگ را نیز می‌گیریم. این عمل مانع رشد علمی و مانع جایگاه علمی ما است. یک اخلاق بدی که در جامعه وجود دارد این است که وقتی کسی حرکت می‌کند پایش را می‌گیریم و وقتی جاپایش را پیدا می‌کند به او سنگ می‌زنیم.

نقش استاد شانه‌چی در شکل‌گیری افکار انقلاب مهم بود اما قدر ایشان را ندانستند. بدون تعارف می‌گویم من در دوران قبل از انقلاب در تهران شاهد این بودم که یزدی‌ها هوای هم را داشتند، شمالی‌ها هوای هم را داشتند، ترک‌ها خیلی هوای هم را داشتند اما مشهدی‌ها هوای هم را نداشتند. برای من سؤال بود که چرا ما متفاوت هستیم؟

وی بیان کرد: به چه دلیل در کشور و در دانشگاه ما این اتفاق می‌افتد و تا یک استاد به رشد می‌رسد، باید زود بازنشسته شود. اگر دکتر شانه‌چی در دانشگاه تهران بود همه اساتید ایشان را روی چشمان خود می‌گذاشتند. اگر دکتر شانه‌چی در تهران بود افتخار دانشجو می‌دانستیم که استاد داور، استاد شانه‌چی باشد. گروه ما در دانشگاه این امکان را داشتند که ارزش دکتر شانه‌چی را بدانند. ما می‌توانیم با حس‌ و با قلبمان با تأکید بر اینکه یاد بگیریم و بیاموزیم، به گردن هم حق داشته باشیم. نقش استاد شانه‌چی در شکل‌گیری افکار انقلاب مهم بود اما قدر ایشان را ندانستند. بدون تعارف می‌گویم من در دوران قبل از انقلاب در تهران شاهد این بودم که یزدی‌ها هوای هم را داشتند، شمالی‌ها هوای هم را داشتند، ترک‌ها خیلی هوای هم را داشتند اما مشهدی‌ها هوای هم را نداشتند. برای من سؤال بود که چرا ما متفاوت هستیم؟ افرادی مانند دکتر شانه‌چی را در حوزه مطالعات ایران بسیار کم داریم. چقدر طول می‌کشد یک چنین فضایی پیش بیاید. بعد ما می‌گوییم سلطان فلانی قدر فردوسی را ندانست‌ ما ادعای این را داریم که بعد از چندین سال می‌خواهیم نقش تمدن ایفا کنیم در حالی که خودمان در عمل برخلاف آن کار می‌کنیم.

این مملکت، مملکتی است که اگر یک انتقاد سیاسی داشته باشیم، در فضای بسته قرار می‌گیریم پس چرا انتظار داریم دکتر شانه‌چی بیشتر کار کند؟

وی اضافه کرد: این مملکت، مملکتی است که اگر یک انتقاد سیاسی داشته باشیم، در فضای بسته قرار می‌گیریم پس چرا انتظار داریم دکتر شانه‌چی بیشتر کار کند؟ تا به حال چه گلی به سر ایشان زده‌اید؟ حال می‌گویید بازنشسته. تمام. به چه دلیل بازنشسته شدند؟ اگر دکتر شانه‌چی در تهران بود، ایشان استاد تمام شده بود. این چه پارادوکسی است که دانشگاهی که اولین پایه‌های سیاست در آن قرار گرفت، در فضای حاشیه‌ای قرار می‌گیرد و حقوق اساتید آن نادیده گرفته می‌شود. امروز همه ما این وظیفه را داریم که نسبت به یکدیگر حرمت بگذاریم و حریم یکدیگر را به‌درستی درک کنیم. در مشهد خیلی جای کار داریم و خیلی‌ها را داریم که باید قدر آن‌ها را بدانیم یکی از آن‌ها دکتر مصلی نژاد است که می‌گفتند: همیشه من از خدا این را خواستم که اگر به من پول ندادی، ندادی اما به من قدرشناسی بده. از خدا می‌خواهم که همه ما نسبت به دوستان، اساتید، خانواده و …قدرشناس باشیم و از دکتر می‌خواهم خودش قدر خودش را بداند چرا که هر کسی می‌خواهد قدر خودش را بداند، باید قدر دوستش را بداند.

سیدمحمدعلی تقوی: مرزبندی‌های سیاسی در انجمن علوم سیاسی ایران جایگاهی ندارد و همه ما عضو یک بدنه هستیم.

در ادامه سید محمدعلی تقوی، دانشیار علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد و رئیس انجمن علمی علوم سیاسی شعبه خراسان با اشاره به فعالیت‌های استاد مدیر شانه‌چی، اظهار کرد: تلاش‌های بسیار ایشان در تشکیل انجمن و کمیته‌های انجمن همچنین تلاش ایشان در نشریه خاور پژوهشی سیاسی بر کسی پوشیده نیست. امیدواریم دکتر شانه‌چی بعد از بازنشستگی نیز در انجمن علوم سیاسی ایران شعبه خراسان رضوی همچنان فعالیت کند. این مراسم یکی از بهترین مراسمات است و برای انجمن جایگاه ویژه‌ای دارد؛ چرا که اعضای مهم علم سیاست در این جلسه حضور دارند. نکته مهم اینکه مرزبندی‌های سیاسی در انجمن جایگاهی ندارد و همه ما عضو یک بدنه هستیم.‌ انجمن علوم سیاسی ایران خانه علم سیاست است.

در ادامه دکتر سعید گازرانی به بیان خصلت‌های رفتاری مدیر شانه‌چی پرداخت و افزود: تواضع استاد در بین اساتید و دانشجویان همیشه زبانزد بود چرا که همیشه و در همه‌جا اساتید از حوزه بالا به دانشجو نگاه می‌کنند اما ایشان با تواضع به دانشجویان نگاه خاصی داشتند. از دیگر خصوصیات استاد، وسواس ایشان در بررسی پایان‌نامه‌ها و کارهای دانشجویی بود. دانشجویانی که پایان‌نامه در پیش دارند، شاید از بازنشستگی ایشان ناراحت نشوند چرا که ایشان در خصوص کارهای دانشجویی و پایان‌نامه‌ها بسیار سختگیر بودند‌. یکی از جنبه‌های مهم خصلتی دکتر شانه‌چی، جنبه کاری ایشان بود چرا که با تمرکز و دقت تمام موفق شد کتابی که دربرگیرنده تاریخ ۱۰۰ساله احزاب است را در ۱۰۰صفحه گردآوری کند و این کار بسی تقدیر دارد. اخلاق فردی و اجتماعی، محبت قلبی که ایشان نسبت به دانشجویان داشتند، تواضع و حسن خلق ایشان همیشه زبانزد همه بوده است.

سعید گازرانی: در جامعه توتالیتر، تمامی سازمان‌ها، خدمات اجتماعی و رفاهی حتی ورزشی و تفریحات هماهنگ شده‌اند. بنابراین هر کس در حوزه عمومی مشارکت داشته باشد، صرف نظر از حضور در حزب یا تشکیلات، به نحوی در اعمال آن رژیم دیکتاتوری سهیم است. دکتر شانه چی همراه چنین جریان شبه منطق بازاری، بار خود را بستن یا همرنگ جماعت شدن، نبود. در پی پست و مقامی نبود. ایشان با پست و مقام شروع کرد و با معلمی ساده بازنشسته شد. خیلی وارد بازی اصلاح‌طلب و اصولگرا نشد.

گازرانی در ادامه به شاخصه اخلاق سیاسی اشاره و بیان کرد: هانا آرنت، فیلسوف سیاسی قرن ۲۰ در اثر خود تحت عنوان «مسئولیت شخصی در بحث دیکتاتوری» بحث جالبی را مطرح می‌کند. وی قبلا مطلبی را نوشته بود تحت عنوان «آیشمن در اورشلیم». آیشمن یکی از سران نازی بوده که در مدیریت کوره‌های آدم سوزی و هولوکاست ایفای نقش کرده و بعد از فروپاشی نازیسم فرار کرده و به آرژانتین می‌رود. کماندوهای اسرائیلی، وی را در این کشور پیدا کرده، می‌ربایند و به اسرائیل می‌آورند. آیشمن در سال ۱۹۶۲ محاکمه و اعدام می‌شود. هانا آرنت به این اعدام و حکم دادگاه اعتراض می‌کند، البته نه به این دلیل که مخالف اعدام است و یا اینکه آیشمن مرتکب جرمی نشده، اما می‌گوید اگر ما آیشمن را محاکمه کنیم که این فرد باعث و بانی جنایات دوره نازیسم بوده، جنایت را عادی‌سازی کرده‌ایم و با مجازات آیشمن، حق به حق دار رسیده اما آنچه که از قلم افتاده نقشی است که شهروند عادی در جریان جرم، تباهی و ویرانی که بر یک جامعه مستولی می‌شود، برعهده دارد. بنابراین آرنت می‌گوید در نظام‌های دیکتاتوری به ویژه دیکتاتوری توتالیتر، سر نخ امور به یک نفر ختم می‌شود. در نتیجه مشکلات را به آن یک نفر منتسب می‌کنند و دیگران به عنوان مهره‌های بی‌اختیاری تلقی می‌شوند و نتیجه‌اش این است که آیشمن می‌گوید «چرا من را محاکمه می‌کنید، من مأمور بودم و اگر من نبودم، فرد دیگری این کار را انجام می داد». شما باید نظامی را محاکمه کنید که چنین شرایطی را به وجود آورده. آرنت معتقد است اگر کسی استدلال کند که اگر همه بودند این کار را انجام می‌دادند یا اگر من نبودم، فرد دیگری این کار را انجام می‌داد، ـ به تعبیری که در جامعه امروز داریم که اگر من نبرم یکی دیگر می‌برد، اگر من نخورم، یکی دیگر می‌خورد ـ و ما این منطق را بپذیریم، جرم و تباهی عادی می‌شود. آرنت می‌گوید «در اینجا باید از این افراد پرسید که در آن شرایط چرا مهره شدید و چرا به مهره بودن خود ادامه دادید؟» و در ادامه می‌گوید جامعه توتالیتر جامعه یکپارچه است و در آن تمامی تجلیات عمومی، فرهنگی و علمی و تمامی سازمان‌ها، خدمات اجتماعی و رفاهی حتی ورزشی و تفریحات هماهنگ شده‌اند. هیچ اداره و شغلی که با جامعه سروکار داشته باشد، از آژانس‌های تبلیغاتی گرفته تا قوه قضائیه، از بازیگری گرفته تا ژورنالیسم ورزشی، از مدارس ابتدایی گرفته تا دانشگاه ها و انجمن های علمی پیدا نمی کنید که از آن‌ها پذیرش بی چون و چرای اصول حاکم خواسته نشده باشد؛ بنابر این نتیجه می‌گیریم هر کس در حوزه عمومی مشارکت داشته باشد صرف نظر از حضور در حزب یا تشکیلات یا در مجامع نخبگان رژیم حضور داشته و یا در حقله قدرت سهمی داشته باشد، به نحوی در کل اعمال آن رژیم دیکتاتوری سهیم است. از همین رو آرنت معتقد است که ملت آلمان در آنچه در دوران نازیسم گذشته، سهیم‌اند. آنطور که در این ۲۰ سال از دکتر شانه‌چی دیدم، ایشان همراه چنین جریان شبه منطق بازاری، بار خود را بستن یا همرنگ جماعت شدن، نبود. در پی پست و مقامی نبود. ایشان با پست و مقام شروع کرد و با معلمی ساده بازنشسته شد. خیلی وارد بازی کاسبکارانه سیاسی روز نشده، بین بد و بدتر انتخابی نداشته، خیلی وارد بازی اصلاح طلب و اصولگرا نشده است. دکتر شانه‌چی در اندیشه و عمل همواره در سمت حق ایستاده است.

مدیرشانه‌چی: اگر من کارگر، کشاورز یا صنعت‌گر بودم، شاید تأثیر بیشتری برای جامعه داشتم تا این کارنامه‌ای که اینجا مطرح شد. کاش خواننده بودم و جای خوانندگانی چون چاووشی می‌خواندم. حتماً تأثیر بیشتری داشتم.

در ادامه این مراسم محسن مدیر شانه‌چی، استاد علوم سیاسی دانشگاه آزاد مشهد، نویسنده و پژوهشگر در حوزه علوم سیاسی بیان کرد: بهترین ایام زندگی ما جوانی است. همانطور که بهار در بین فصول بهترین فصل است جوانی اگر با دانشجویی همراه باشد، شورش دوچندان می‌شود. من خوشبختانه این افتخار را داشتم که همیشه دانشجو باشم. کتاب‌هایی که به چاپ مجدد رسیده یا کتاب‌هایی که درسی شده است فقط به دلیل مشورت با دیگران است و از نظرات صاحب‌نظران از هر درسی استفاده می‌کردم. من اگر کاری انجام دادم به دلیل این است که در زمینه‌های دیگر توانمند نبودم. اگر من کارگر، کشاورز یا صنعت‌گر بودم، شاید تأثیر بیشتری برای جامعه داشتم تا این کارنامه‌ای که اینجا مطرح شد. کاش خواننده بودم و جای خوانندگانی چون چاووشی می‌خواندم. حتماً تأثیر بیشتری داشتم. علم معرفتش بیشتر از هر مقوله دیگری است و از ارسطو بارها شنیده‌ایم که علم سیاست بالاترین علم است اما من به این باور ندارم چرا که هر کس در هر رشته‌ای فعالیت می‌کند به ارزش آن رسیده است.

مدیر شانه‌چی در ادامه با انتقاد از آموزش‌های دانشگاهی اظهار کرد: درس‌هایی که در کلاس‌های خود می‌گوییم، دانشجویان فقط آن را حفظ می‌کنند و ما نتوانستیم هیچ‌کدام از این مفاهیم را در جامعه بفهمانیم. در بحث قدرت که از نخستین مقوله‌های علم سیاست است، ما هنوز نتوانسته‌ایم در جامعه آن را مطرح کنیم و به آن بپردازیم. باید مؤلفه‌های قدرت را بشناسیم و اگر در سطح جهانی صحبت می‌کنیم، باید در حد آن باشیم. باید مفاهیم دموکراسی اعم از سیاسی، اجتماعی و اقتصادی را بفهمیم و در جامعه به کار ببریم. احزاب سیاسی، ضرورتی است که هر کس در جامعه باید آن را تشکیل دهد و هر فرد بتواند به حزب خود وارد شود. در بحث حقوق شهروندی و حقوق بشر باید بیشتر کار کنیم. حتی در رابطه با رسانه‌ها که نه حذف رسانه ممکن است و نه مفید؛ پس باید بیشتر تلاش کنیم. ما در سطح پایین‌تر از دروس دانشگاهی حتی در سطح دبیرستان مانند قوانین فیزیک نتوانستیم مسائل را خوب درک کنیم. تعاملات ما، کنش‌ها و واکنش‌های ما همه باید در راه تعامل باشد و اگر نباشد باید منتظر بازخورد باشیم.

در پایان این مراسم با حضور مسئولان استانی و شهری و همچنین اساتید مطرح علوم سیاست از دکتر محسن مدیرشانه‌چی تقدیر به عمل آمد.

انتهای پیام/


برچسب ها :
ارسال دیدگاه