» .مشروح خبر » مشروح خبر | تعلیق هسته‌ای دهه ۸۰ از برجام بهتر بود

تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۱/۲۱ - ۱۵:۳۷

 کد خبر: 7935

سخنگوی کمیته صیانت از حقوق هسته‌ای:

مشروح خبر | تعلیق هسته‌ای دهه ۸۰ از برجام بهتر بود

گروه سیاست ـ مصطفی باقرزاده در نشست تحلیلی «انرژی هسته‌‌ای؛ راه فردا یا بیراهه دیروز؟» گفت: تعلیق دهه ۸۰ بهتر از برجام فعلی بود، زیرا آن زمان اجازه داشتیم که تحقیق کنیم و سانتریفیوژ بسازیم، اما الان اجازه همان‌ها را هم از ما گرفته‌اند.

مشروح خبر | تعلیق هسته‌ای دهه ۸۰ از برجام بهتر بود

به گزارش آتی نیوز، نشست تحلیلی «انرژی هسته‌‌ای؛ راه فردا یا بیراهه دیروز؟»، ۲۰ فروردین‌ماه روز فناوری هسته‌‌ای، در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد برگزار شد.

در این نشست دکتر مصطفی باقرزاده، سخنگوی کمیته صیانت از حقوق هسته‌ای و دکترای فیزیک هسته‌ای با اشاره به این‌که اولویت یک دنیا در حوزه انرژی هنوز نفت است، گفت: سال‌های متمادی است که کشورها دنبال انرژی‌ای هستند که طول عمر زیادی داشته باشد و بتواند در حوزه صنعت، صورت‌مسئله‌های زیادی را حل کند. در حال حاضر هنوز اولویت یک انرژی دنیا، نفت است. دلیلش این است که هنوز تکنولوژی بشر این‌قدر پیشرفت نکرده که بتواند از برخی حامل‌های انرژی به‌صورت عمومی استفاده کند و در ثانی ما با برخی انرژی‌ها مثل هسته‌ای روبه‌رو شدیم که استفاده غیر صلح‌آمیز هم می‌توان از آن کرد. با این‌همه زنگ خطر پایان سوخت‌های فسیلی به صدا درآمده است و برای همین همه کشورهای صاحب علم دنیا امروز به دنبال انرژی‌ای هستند که هم نسبت به نفت و بقیه سوخت‌های فسیلی ارزان‌تر باشد و هم این‌که بخش زیادی از نیازهایشان را جبران کند. در واقع آن‌ها در حال حرکت به سمت انرژی‌های نو هستند. صنعت هسته‌ای که امروز فقط یک شمای کلی و کاریکاتوری از آن در ایران باقی مانده است، یکی از مطمئن‌ترین راه‌هایی بود که دانشمندان دنیا به آن رسیدند و بسیاری از کشورهای صنعتی دنیا مثل ایتالیا و هلند و فرانسه و… در قالب پروژه ایتر دنبال آن هستند که پایشان را فراتر بگذارند و به چیزی به نام گداخت هسته‌ای برسند که به‌مراتب قوی‌تر و پربازده‌تر است با آلودگی کمتر. انرژی شکافت هسته‌ای که در واقع نوع قدیمی‌تر این انرژی در دنیاست و فعلاً همه دارند از آن استفاده می‌کنند از دل نعمتی خدادادی به نام اورانیوم بیرون می‌آید. این‌که انرژی هسته‌ای قرار است چه استفاده و کاربردی داشته باشد و چه نیازی را از یک کشور تأمین بکند، به میزانی که اورانیوم غنی‌سازی می‌شود ربط دارد. هرچه این حد از غنی‌سازی بالاتر باشد، با این‌که محدوده کمتری از صنایع را در برمی‌گیرد، اما دقیق‌تر است. یعنی اگر نتوانید به غنی‌سازی‌های بالاتر دست پیدا کنید، در خیلی از حوزه‌ها و پارامترهای علمی موفق نخواهید بود و پیشرفتی نمی‌کنید.

ایران طبق کنوانسیون پاریس که در دولت فعلی امضا شده است، باید تولید برق فسیلی را ۱۲ درصد کاهش دهد که اگر نتواند جایگزینی مناسبی برای آن پیدا کند، به این معنی است که سالهای آینده با خاموشیهای بیشتری مواجه خواهیم بود.

باقرزاده در ادامه با بیان این‌که انرژی هسته‌ای رابطه تنگاتنگی با اقتصاد و بهبود وضعیت آن در کشورهای صاحب این صنعت دارد، اظهار کرد: در جمهوری اسلامی طبق برنامه چهار توسعه باید ۳۰ درصد برق کشور هسته‌ای شود. اگر این اتفاق بیفتد، یکی از تأثیراتش این است که قیمت تمام شده محصولات به‌واسطه ارزان بودن برق هسته‌ای و کاهش قیمت حامل‌های انرژی برای تولیدکننده، کاهش پیدا می‌کند و با قیمت کمتری به دست مشتری می‌رسد و عملاً روی اقتصاد فرد و جامعه تأثیرگذار است. مثال ساده‌تر دیگر برای این ماجرا قبض‌های برق است. اگر در شرایط فعلی به این بند از برنامه چهار توسعه عمل می‌شد، بهای برقی که من و شما می‌پردازیم، تا ۱۶۷ هزارم کاهش پیدا می‌کرد. به‌موازات آن بخش‌های صنعتی که به سوخت فسیلی نیاز دارند، مثل پتروشیمی، با ظرفیت بیشتری کار می‌کنند و از طرف دیگر صنایع مختلف هم در کنار هسته‌ای پیشرفت می‌کنند و چرخ اقتصاد یک کشور راحت‌تر می‌چرخد. از طرف دیگر ایران طبق کنوانسیون پاریس که در دولت فعلی امضا شده است، باید تولید برق فسیلی را ۱۲ درصد کاهش دهد که اگر نتواند جایگزینی مناسبی برای آن پیدا کند، به این معنی است که سال‌های آینده با خاموشی‌های بیشتری مواجه خواهیم بود. جایگزین برق سیلی یا سلول‌های خورشیدی است یا برق هسته‌ای. کشاورزی نیاز به بذر و آب وخاک دارد. در حوزه اصلاح بذر به‌وسیله انرژی هسته‌ای می‌توان برداشت محصول را تا ۱۰ برابر افزایش داد. نتیجه این می‌شود که اقتصاد کشاورز تغییر می‌کند و به تبع آن اقتصاد جامعه و کشور. نهایت این‌که در معادلات بین‌المللی قدرت چانه‌زنی بالا می‌رود. در واقع با اتصال هسته‌ای به کشاورزی می‌توان کاری کرد که یک کشور کاملاً از فروش نفت بی‌نیاز شود. همان مسئله‌ای که مقام معظم رهبری در سخنرانی نوروزی‌شان به آن اشاره کردند. وقتی کشوری در شرایط تحریم قرار می‌گیرد، باید به دنبال مؤلفه‌های جدیدی برای جایگزینی با نفت بگردد که هم باعث می‌شود کشور پیشرفت کند و هم این‌که اقتصاد شکوفا شود و نفت را از سبد اقتصادی حذف کند. ایران کشوری است که سال‌ها درگیر خشک‌سالی بوده و به همین واسطه خیلی از خاک‌های حاصلخیزش را از دست داده و با افزایش حجم بیابان روبه‌رو شدیم. با صنعت هسته‌ای می‌توان به‌راحتی بیابان‌زدایی کرد. آب‌شیرین‌کن‌های هسته‌ای هم محصول دیگری از این انرژی است که با توجه به دو دریایی که ایران در شمال و جنوب دارد، می‌تواند دغدغه تأمین آب شُرب را تا سالیان زیادی حل کند. غنای ۲۰ درصد و بالاتر در حوزه پزشکی کاربرد دارد. یکی از ساده‌ترین کاربردهای این شاخه، درمان توده‌های سرطانی و بیماری‌های صعب‌العلاج است. چرا اهمیت دارد؟ چون هزینه‌های پزشکی برای خانواده به‌شدت کاهش می‌یابد و دوباره اقتصاد خانواده و جامعه پیشرفت می‌کند.

دهه۷۰ تیمی از جمهوری اسلامی برای بازنگری در مورد NPT به آژانس رفت و در کمال ناباوری هیچکدام از پارامترهای تبعیض‌آمیز آن تغییر که نکرد بماند، ما آن را الی‌الابد تأیید کردیم.

وی در ادامه با تمدن‌ساز خواندن انرژی هسته‌ای و گفتمانی که حول محور آن شکل گرفته است، اظهار کرد: تمدن‌سازی با حرف زدن محقق می‌شود و اگر در دنیا گفتمان نداشته باشید، نمی‌توانید حرف از تمدن بزنید. یکی از ابعاد مهم این مسئله، امروز هسته‌ای است. با توجه به این‌که تاریخ، منابع انسانی، ثروت طبیعی و غیر طبیعی و… هم نیاز است. اما از همه این‌ها مهم‌تر علم است. اگر کشوری در علم پیشرفت نکرده باشد، در دنیا حرفی برای گفتن ندارد. دنیا دنبال پیشرفت است و منتظر کسی نمی‌ایستد. سال۱۳۵۰ اولین جرقه ورود ایران به انرژی هسته‌ای زده شد. محمدرضا پهلوی می‌خواست که خیلی زود به کشورهای صاحب این صنعت بپیوندد. اولین کشوری هم که قول همکاری به ایران داد و وارد عمل شد، آمریکا بود. در سال ۱۹۵۸ ایران به عضویت آژانس بین‌المللی درآمد. ما در همان سال‌های به عضویت NPT درآمدیم. نکته جالبی که در مورد این قرارداد وجود دارد، این است که در دهه۷۰ تیمی از جمهوری اسلامی برای بازنگری در مورد NPT به آژانس رفت و در کمال ناباوری هیچ‌کدام از پارامترهای تبعیض‌آمیز آن تغییر که نکرد بماند، ما آن را الی‌الابد تأیید کردیم. در دوران بعد از انقلاب و هشت سال جنگ تحمیلی، زیمنس آلمان و آمریکا، کار نیروگاه بوشهر را نیمه‌تمام گذاشتند و رفتند. تنها کشوری که قبول کرد کار نصفه و نیمه آن‌ها را تمام کند، روسیه بود. آن هم با استانداردهای خودش این کار را انجام داد و به اتمام رساند. در سال۱۳۸۰ هم سه سانتریفیوژ از پاکستان خریدیم و در کشورمان راه‌اندازی‌ کردیم. خیلی طول نکشید که برخی از جاسوس‌های داخلی اطلاعات هسته‌ای ایران را به سازمان سیا دادند. آمریکا که متوجه شد ایران به سانتریفیوژ رسیده است و سال‌ها قبل رئیس جمهور ایران هم در مصاحبه‌ای گفته که چون ایالات متحده بمب اتمی دارد، ما هم بمب هسته‌ای می‌سازیم، پرونده ایران را وارد آژانس بین‌المللی اتمی کرد. بعد از کش و قوس‌های بسیار صنعت هسته‌ای ایران در سال۱۳۸۲ طی مذاکراتی به سرپرستی حسن روحانی تعلیق شد.

در یکی از مذاکرات پس از تعلیق باید ظرف شش ماه به غنی‌سازی دو درصد می‌رسیدیم، کاری که از نظر علمی تقریباً غیرممکن است. این کار به سرپرستی شهید دکتر شهریاری انجام شد و همه مجامع علمی دنیا از آن به‌عنوان یک معجزه یاد کردند. صفر تا صد صنعت هسته‌ای را در داخل ایران خودمان داشتیم و متکی به خارج نبودیم. اما به لطف برجام دیگر نیستیم، چون حق بازفرآوری اورانیوم الی‌الابد از ما گرفته شده است.

باقرزاده مقایسه اجمالی‌ای میان تعلیق سال ۱۳۸۲ با برجام سال ۱۳۹۲ انجام داد و تعلیق را بهتر از برجام دانست و گفت: تعلیق هسته‌ای به‌مراتب از برجام بهتر بود. ما در آن دوره اجازه داشتیم که تحقیق و پژوهش بکنیم و صنعتمان را ارتقا دهیم و بعد از برداشتن تعلیق‌ها به قول معروف حرکت‌هایمان را بزنیم. در همین دوره بود که ما یک جهش علمی فوق‌العاده داشتیم. ما در یکی از مذاکرات پس از تعلیق باید ظرف شش ماه به غنی‌سازی دو درصد می‌رسیدیم تا دست بالا را داشته‌ باشیم. کاری که از نظر علمی تقریباً غیرممکن است. این کار به سرپرستی شهید دکتر شهریاری انجام شد و همه مجامع علمی دنیا از آن به‌عنوان یک معجزه یاد کردند و بازرسان آژانس هم کاملاً تأیید کردند که ایران به سوخت ۲۰ درصد رسیده است. ما در آن دوره به‌جایی رسیدیم که ما را در زمره کشورهایی به شمار می‌آوردند که صفر تا صد صنعت هسته‌ای را در داخل ایران خودمان داشتیم و متکی به خارج نبودیم. اما به لطف برجام دیگر نیستیم. چون حق بازفرآوری اورانیوم الی‌الابد از ما گرفته شده است. درست در زمانی که صنعت هسته‌ای ما به شکوفایی رسیده بود و داشت پیوند خوبی میان حوزه‌های دیگر صنعت با هسته‌ای رقم می‌خورد، با هجمه سنگین تهدید و تحریم از سوی آمریکا و کشورهای اروپایی مواجه شدیم و سیاست‌های غلط اقتصادی دولت‌ها هم راهی جز نرمش قهرمانانه برای ایران نگذاشت. تأکید می‌کنم نرمش قهرمانانه نه چیزی که امروز به نام برجام وجود دارد که آمریکا و کشورهای اروپایی می‌توانند از آن خارج شوند و هیچ کاری از دست ایران برنمی‌آید.

سخنگوی کمیته صیانت از حقوق هسته‌ای در پایان به بازخوانی بخش‌هایی از برجام پرداخت و با برشمردن تعهداتی که ایران آن‌ها را تا امروز عملی کرده است، اظهار کرد: صنعت هسته‌ای ایران طبق تعهداتی که در برجام داده شده است، الان جایی است که از ۲۰ هزار سانتریفیوژ فقط پنج هزار عدد کار می‌کند و این نکته را در نظر داشته باشید که با راه‌اندازی مجدد این‌ها ۳۰ درصدشان از بین می‌روند. ما به دستور آژانس کل سانتریفیوژ را کندیم و زیرساخت لرزه‌گیر را هم از بین برده‌ایم. چون این‌طور از ما خواسته بودند. ایران تا ۲۵ سال آینده حق تأسیس مرکز غنی‌سازی جدید و تا ۱۵ سال دیگر حق نداریم فردو را وارد مدار کنیم. تا ۱۰ سال آینده اجازه نداریم که یک عدد به سانتریفیوژها اضافه کنیم و حتی حق مطالعه روی نسل جدید سانتریفیوژها هم از ما گرفته شده است. مرکز آب سنگین اراک ایران طبق برجام به‌صورت کلی تغییر محتوا داد. تمام سوخت‌های ۵ و ۲۰ درصدمان را تحویل دادیم و فقط ۳۰۰ کیلو سوخت سه درصد داریم. تنها راکتور هسته‌ای ساخت داخل را هم بتن ریختیم و تحویل موزه سازمان انرژی اتمی دادیم. در آخر این‌که طبق پروتکل الحاقی در هر زمان و در هر مکان و هر شخص و هر سند مورد بازرسی خاص آژانس هسته‌ای قرار می‌گیرد. ما همچنین کارخانه الیاف کربن که در حوزه موشکی و فضایی کاربرد دارد را تعطیل کردیم و سایت هسته‌ای فردوی قم را هم به دستور آژانس و طبق برجام به‌اندازه یک پارک علم و فناوری در حوزه فیزیک پایین آوردیم. طبق متن برجام هم در حوزه تحقیق و توسعه با محدودیت‌های عجیب و غریبی روبه‌رو شدیم. صنعت هسته‌ای ما الان به‌خاطر فعالیت‌ها و اشتباهات اقتصادی و سیاسی با این چالش‌ها مواجه شده است.

انتهای خبر/


برچسب ها :
ارسال دیدگاه