×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

انتخاب سردبیری

true
    امروز  یکشنبه - ۲۸ مهر - ۱۳۹۸  
false
true
مشروح خبر | انجام مانور برای شفافیت آرای نمایندگان مجلس، اشتباهی فاحش بود

به گزارش آتی نیوز، سی و سومین جلسه «دیالوگ» با محوریت مفهوم شفافیت، الزامات و چالش‌های آن، پنج‌شنبه ۱۱ مهرماه در محل حزب سازندگی خراسان رضوی برگزار شد.

مجید حیدری چروده، عضو شورای حزب کارگزاران استان خراسان رضوی و پژوهشگر اجتماعی با بیان اینکه شفافیت یکی از ابزارهای مبارزه با فساد و تحقق حکمرانی خوب است، گفت: اگر ادبیات بحث شفافیت را در سطح مطالعات داخلی و خارجی دنبال کنیم، متوجه می‌شویم که شفافیت حکم وسیله را دارد و ارزش آن به میزان خدمت در تحقق اهدافی بوده که برای آن طراحی شده است. مسئله فساد از سال ۷۱ به امر جدی مبدل گشت؛ زمانی که اختلاس ۱۲۳ میلیاردی فاضل خداداد کشف شد. از سال ۷۱ تا ۹۷ حدود ۱۵۷ هزار میلیارد تومان اختلاس شده است که بزرگ‌ترین آن در این سال متعلق به مرجان شیخ‌الاسلامی با اختلاس ۶ و نیم میلیارد یورویی پتروشیمی است.

وی با بیان اینکه از سال ۶۰ تا به امروز، انعکاس فساد در رسانه‌های ایران افزایش یافته است، گفت: سال ۶۰، هشت خبر با محوریت فساد سرمایه‌داری و اداری داشتیم و در سال ۹۷ حدود ۳۶۰۰ خبر با همین موضوع منعکس شد. زمانی که انعکاس انحراف و ناهنجاری‌های جامعه زیاد شود، در ذهن افراد این تصویر به وجود می‌آید که فضای جامعه دچار هرج و مرج شده و اگر تو فساد را انجام ندهی، شخص دیگری این کار را می‌کند. البته منظور این نیست که چنین خبرهایی نباید منتشر شود بلکه پیامدهای انتشار آن را بیان کردم. سازمان شفافیت بین‌الملل، پیمایش تلفنی در سطح ملی برای ادراک فساد در ایران بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۷ را انجام داد؛ در این پیمایش مشخص شد، ایران جزو کشورهایی بوده که ادراک عمومی فساد در آن بالا است؛ تمام شاخص‌های عینی و ذهنی و تمام قوانینی که تا به امروز تصویب شده است، نشان می‌دهد که فساد در جامعه نسبت به گذشته افزایش یافته است.

چروده با بیان اینکه تجربه تحقیقات اجتماعی نشان می‌دهد تا زمانی که مشکلات به یک مسئله اجتماعی تبدیل نشود، حل نمی‌گردد، گفت: مسئله اجتماعی را باید طوری در جامعه مطرح کرد که زشتی و ناپسند بودن آن دیده شود؛ لذا یک پیمایش ملی در سال ۹۴ با موضوع ارزش‌ها و نگرش‌ها در مورد رواج صفات اخلاقی منفی در ایران نشان داد که از هر سه نفر ایرانی، دو نفر اعتقاد داشتند در آینده صفات اخلاقی منفی در ایران بیشتر می‌شود لذا فکر می‌کنم ضد اخلاقی بودن فساد در سال ۹۷ نسبت به سال ۶۰ کمتر شده و قبح آن شکسته شده است؛ زمانی که این حجم از اخبار منتشر می‌شود، این مسئله اجتماعی به جوک تبدیل می‌شود؛ مهران مدیری در سریال هیولا، روند فساد را به‌خوبی نشان داد اما مردم به جای اینکه گریه کنند، خندیدند.

وی با بیان اینکه نتایج رسانه‌ها نشان می‌دهد که فساد به یک مسئله فراگیر مبدل شده است، گفت: امروز فساد در سطوح مختلف به‌صورت کلان نیست بلکه ردپای آن را می‌توانیم در شعبه‌های بانکی شهرستان‌ها نیز دنبال کنیم. نتایج پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌های سال ۹۴ با موضوع عدالت قضایی نشان داد که از هر سه نفر، ۲ نفر اعتقاد داشتند میزان عدالت در رسیدگی‌های قضایی به مسائل و انحرافات، کمتر شده است. در مبارزه با فساد و حکمرانی خوب تنها شفافیت کافی نیست؛ اگر حمایت افکار عمومی را نداشته باشید، مسائل حل نمی‌شود. پیمایش نخبگان در سال‌های ۹۶ و ۹۷ نشان می‌دهد که در سال ۹۴، فساد از دیدگاه ملی، پانزدهمین مسئله و در سال ۹۷ بعد از خشکسالی و کم‌آبی، دومین مسئله کشور بوده است. تجربه‌های جهانی در مورد مبارزه با فساد چند پایه دارد که شامل شفافیت، گزارشگری، افشاگری، آگاه‌گری و نظارت می‌شود.

مجید حیدری چروده: انجام مانور توسط هر مرجعی که برای شفافیت آرای نمایندگان مجلس صورت گرفت، یک اشتباه فاحش بود.

وی با بیان اینکه حدود یک سال است که اندیشکده شفافیت در ایران تلاش می‌کند تا آمار حضور و غیاب نمایندگان مجلس را ماهانه ارائه دهد، گفت: با تمام پیگیری‌های انجام شده تنها یک سوم نمایندگان با علنی شدن لیست حضور و غیاب موافقت کردند. انجام مانور توسط هر مرجعی که برای شفافیت آرای نمایندگان مجلس صورت گرفت، یک اشتباه فاحش بود زیرا تنها کافی بود به واکنش نمایندگان به آرای حضور و غیاب توجه کرده و ترمز دست آن را کشیده و دیگر مطرح نمی‌کردند. اگر آن‌ها مشورت می‌کردند، متوجه می‌شدند که این تصمیم با عرف مجلس در تضاد بوده و آن‌ها در برابر چنین پیشنهادی مقاومت می‌کنند. اگر یک مرجع می‌خواهد برای مبارزه با فساد و حکمرانی خوب، اعتبار کسب کند چرا شما خود را خراب می‌کنید؛ مانند قوانینی که در مجلس وضع می‌شود و مردم رعایت نمی‌کنند و باعث از بین رفتن شأن قانون‌گذار می‌شود؛ این در مورد قوانین ماهواره و پوشش نیز صدق می‌کند. زمانی که ۶۰ درصد مردم دیش ماهواره‌ای داشته و قانون را نقض می‌کنند، چرا آن را وضع می‌کنید؟ شما با عرف جامعه درمی‌افتید. گروهی که بر شفافیت آرای نمایندگان مجلس مانور داد، اصلاً به این مسئله فکر نکرد که مقاومت اجتماعی در این بدنه وجود دارد یا نه؟ اگر قرار بود اطلاعاتی از نمایندگان وارد عرصه شفافیت شود، باید پلکانی انجام می‌شد. نوع رأی مثبت یا منفی طرح و لایحه‌های خاص، بیشتر جهت‌گیری سیاسی داشته تا اینکه از جنس حکمرانی خوب و مبارزه با فساد باشد.

چروده به میزان اطلاعاتی که باید در مورد شفافیت منتشر شود و عموم مردم از آن آگاهی داشته باشند، گفت: تنها اطلاعاتی را می‌توانیم منتشر کنیم که قانون منع نکرده و مُخل امنیت ملی نباشد. این اطلاعات باید قابل طبقه‌بندی و فیلتر کردن توسط کسی که به آن مراجعه می‌کند، باشد و مانند پایگاه‌های علمی، امکان بررسی و جستجو در آن وجود داشته باشد. اهمیت زمان ارائه اطلاعات مهم است و باید روزانه در اختیار افراد قرار بگیرد؛ هر لحظه باید در جریان باشیم که چه خبر است و چه اتفاقاتی می‌افتد؟ هر چه کیفیت اطلاعات به سمت خام برود، ارزش آن بیشتر است، اطلاعاتی که طبقه‌بندی شده و به‌صورت تصویری به شما ارائه شود، ارزش کمی دارد زیرا نگاه ما باید پیرو دیدگاه مسئولان ذی‌ربط به آن اطلاعات باشد.

این پژوهشگر اجتماعی به عدم انگیزه مردم نسبت به بررسی اطلاعات منتشر شده توسط مسئولان گفت: در استراتژی‌های مبارزه با فساد و حکمرانی خوب باید به مخاطب خاص امتیاز داد. به سامانه فاش مشهد که اطلاعات مربوط به قراردادها را منتشر کرده است، پیشنهاد دادیم تا به یکسری از مؤسسات حسابرسی و دانشگاه‌هایی که رشته حسابداری و مدیریت مالی دارند، بگوید که در این اطلاعات چه چیزی را به‌طور عمد منتشر نکردیم تا دیگران خلاف آن را متوجه نشوند، ما ۲۰ یا چند در صد از فساد کشف شده را به آن‌ها جایزه می‌دهیم؛ این‌گونه افراد می‌آیند. جایزه یک مورد گزارشگری برای کشف فساد در آمریکا، ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار دلار بود؛ زمانی که این گزارش گری با شفافیت در هم می‌آمیزد، مردم متوجه می‌شوند که این یک منبع درآمدی و یک شغل جالب است. در کشورهای توسعه یافته، سازمان‌ها و نهادهایی درست شده‌اند که کار آن‌ها کشف خلاف است. در کشور ما نیز قانون‌هایی به مرور زمان و پراکنده تصویب شده است که افکار عمومی از آن خبر ندارد لذا اثری هم نخواهد داشت.

وی در ادامه افزود: زمانی افراد میل به گزارشگری دارند که احساس کنند مکانی برای بررسی آن وجود دارد لذا نظارت باید قوی باشد و اطلاعات محرمانه بماند تا خطری این اشخاص را تهدید نکند. زمانی که به پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌های ملی ایرانیان در مورد عدالت قضایی نگاه می‌کنید، متوجه می‌شوید که تصور افکار عمومی این است که بی‌عدالتی در قوه قضاییه وجود دارد. تلاش‌هایی که آقای رئیسی در جهت اعتمادسازی نسبت به قوه قضاییه انجام می‌دهد، باعث شده است تا یک عده امیدوار شوند که اگر گزارش می‌دهند، مورد بررسی قرار می‌گیرد. البته ممکن است گزارشگر با شخص متخلف تبانی کرده و فساد او را به مراجع ذی‌ربط گزارش ندهد؛ خارجی‌ها قوانینی تصویب کردند که اگر هر زمان، شخصی گزارش دهد، تخلف او بخشیده می‌شود و بقیه باید مجازات او را تحمل کنند لذا یک احساس ناامنی در شبکه فساد ایجاد می‌شود که ممکن است دوستان ما روزی به دشمن تبدیل شوند.

چروده با بیان اینکه در رسانه باید آزادی بیان وجود داشته باشد تا عملیات افشاگری موفق شود، گفت: در زمانی که افراد از بررسی گزارش‌های خود ناامید می‌شوند، خبر فساد یا مصادیق حکمرانی بد را منتشر می‌کنند. در گزارشگری باید امنیت و در افشاگری باید آزادی وجود داشته باشد و تا زمانی که مفهوم احزاب اعم از رقیب فعال با همه ضعف‌هایی که دارند، توسط مردم شناخته شوند، امید به موفقیت در شفافیت و گزارشگری بیشتر خواهد بود.

درخواست شفافیت آراء نمایندگان مجلس در زمان خوبی مطرح نشد زیرا اطلاعاتی باید منتشر شود که به مسائل اول کشور ربط دارد؛ مجلس نیز حرفه‌ای عمل کرد و گفت این شفافیت باید برای همه باشد و این مسئله آن‌قدر بزرگ می‌شود که قابل حل نیست.

وی با بیان اینکه اگر شفافیت همراه با نظارت نباشد، فایده ندارد، گفت: نمایندگان مجلس با شفافیت آرا مخالفت نکردند بلکه مخالف یک فوریتی بودن آن هستند و می‌خواهند به‌طور عادی بررسی شود که آن هم ۶ ماه طول می‌کشد؛ این زمان هم نزدیک انتخابات است و آن‌ها می‌دانند چه کاری باید انجام دهند. این درخواست شفافیت در زمان خوبی مطرح نشد زیرا اطلاعاتی باید منتشر شود که به مسائل اول کشور ربط دارد؛ مجلس نیز حرفه‌ای عمل کرد و گفت این شفافیت باید برای همه باشد و این مسئله آن‌قدر بزرگ می‌شود که قابل حل نیست.

این پژوهشگر اجتماعی با بیان اینکه قوه قضاییه کانون نظارت است، گفت: تمام دولت‌هایی که می‌خواستند با فساد مبارزه کنند به این نتیجه رسیدند که بازرس‌هایشان نمی‌توانند بررسی کنند زیرا شبکه فساد آن‌قدر وسیع است که این افراد را می‌خرد لذا با اطلاعات منتشر شده توسط خودشان از مردم درخواست کمک کردند. زمانی که قانون گزارشگری فساد تصویب شد، حدود ۶۵ درصد از افرادی که گزارش دادند، درون‌ سازمانی بودند زیرا آن‌ها به فرایند فساد در داخل سازمان‌ها آگاهی داشتند. سهم مراکز کنترل و حسابرسی حدود ۵، ۶ درصد است و این نشان می‌دهد که گزارشگری در این زمینه موفق بوده است.

امروز شبکه فساد آنقدر توسعه پیدا کرده است که شخصی را به‌عنوان رئیس بانک مرکزی انتخاب می‌کنند که اشراف به زیرمجموعه نداشته باشد تا هر سند و راه‌حلی که به او ارائه کردند، به‌راحتی امضا کند.

وی به افزایش فردگرایی در جامعه اشاره کرد و گفت: همه جوامع به این نتیجه رسیدند که افراد به فکر منافع خود هستند لذا برای گزارشگری جایزه دادند؛ بنابراین شخص تنها برای خیر عمومی گزاش فساد نمی‌دهد بلکه منافع شخصی او نیز تأمین می‌شود. امروز شبکه فساد آنقدر توسعه پیدا کرده است که شخصی را به‌عنوان رئیس بانک مرکزی انتخاب می‌کنند که اشراف به زیرمجموعه نداشته باشد تا هر سند و راه‌حلی که به او ارائه کردند، به‌راحتی امضا کند.

چروده به دلایل افزایش فساد از انقلاب تا به امروز اشاره کرد و گفت: اگر نهادهای مبارزه کننده با فساد مثل قوه قضاییه، سازمان‌های بازرسی و حراست آلوده شوند، آن‌ها نیز دچار فساد سیستمی شده‌اند؛ بعد از جنگ یک استراتژی توسعه بر مدیران ما حاکم شد که گفتند هر دستگاهی باید هزینه‌های خودش را تأمین کند یعنی بخش دولتی که قرار بود تنها خدمت کند، وارد کار اقتصادی شد. این نهادها قدرت و قانون را در اختیار داشتند و با امتیاز اقتصادی که کسب کردند، فضا برای بخش خصوصی تنگ و رقابت کاهش پیدا کرد لذا بخشی از این فساد به خاطر حجم زیاد پولی بود که به این سازمان‌ها تزریق شد. تعهد و ارزش‌ها مربوط به زمان جنگ بود، زمانی که این اهرم برداشته شد، آدم‌ها متوجه شدند، دلیلی که آن‌ها را دور هم جمع کرده بود، دیگر نیست؛ آن زمان به فکر خود افتادند و فردگرایی رشد کرد.

وی در ادامه افزود: از اول انقلاب تعداد قوانین مبارزه با فساد بیشتر شده است. به لحاظ حقوقی جایی قانون می‌گذارند که مشکل وجود داشته باشد، لذا فرمان ۸ ماده‌ای امام (ره) و توصیه‌های مقام معظم رهبری که می‌گویند جلوی این کار باید گرفته شود، به این معنا است که آن فساد در هر حال انجام و آنقدر زیاد شده که رهبری مجبور شدند علنی سخنرانی کنند تا فشار افکار عمومی تولید شود که من گفتم ولی این‌ها عمل نمی‌کنند و الا حتماً قبلاً توصیه خصوصی کردند که این چه وضعی است.

یکی از حاضران جمع به مدیریت حل مسئله در کشور پرداخت و گفت: در ایران مدیریت کنترل و مچ‌گیری داریم. عدم شفافیت در قانون اساسی و سایر قوانین دیگر به‌طور اجماع وجود دارد؛ در بسیاری از بندهای قانون اساسی جمله «با اسلام مخالف نباشد» وجود دارد؛ کدام اسلام؟ این اسلام را چه کسی تعریف و توصیه می‌کند؟ نماینده و دولت به کجا پاسخگو است؟ حتماً که نباید قوه قضاییه پیگیری کند.

انتهای پیام/

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false