×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

انتخاب سردبیری

true
    امروز  جمعه - ۱ آذر - ۱۳۹۸  
false
true
تحقق مفاهیم بیانیه گام دوم در سطح گفتمانی، نیازمند ساختارشکنی توسط رسانه‌ها است

به گزارش آتی نیوز، نشست تخصصی تبیین بیانیه گام دوم انقلاب از منظر رسانه، پنجشنبه ۹ آبان‌ماه با حضور دکتر جعفر مروارید، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی به همت سازمان بسیج رسانه این استان، در سالن نخبگان نمایشگاه بین‌المللی مشهد برگزار شد.

جعفر مروارید: اصول انقلاب اسلامی در شرایط عینی و کنونی، قابلیت پاسخگویی به تحولات آتی و کنونی را دارد و لزومی ندارد در چهل ساله دوم بر همان تفسیری که از اصول جمهوری اسلامی در گذشته داریم، تأکید کنیم.

جعفر مروارید، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با بیان اینکه بیانیه گام دوم، نامه گشوده و گفتگویی با فضای جوان و برنامه‌ای فراساختاری بود، گفت: همه سندهای چشم‌انداز متنوع ما چون ایران ۱۴۰۰ و سندهای توسعه، ناظر به ساختارهای موجود و قانون‌گذاری‌های کلان هستند اما بیانیه گام دوم فراساختاری و به‌نوعی بیان فلسفه جمهوری اسلامی در ۴۰ سال دوم است. در صورت‌بندی این بیانیه، به آسیب‌شناسی و ترسیم قوت‌های گذشته و چشم‌انداز آینده پرداخته شده است که این نظارت، لازمه هر پیشرفتی است تا با رصد آفت‌ها و آسیب‌هایش، نسبت به بهتر محقق شدن اهداف آتی، راه‌هایی پیشنهاد دهیم، البته این بیانیه ناظر به ظرفیت شناسی جمهوری اسلامی و مرزبندی‌های هویتی هم هست و بر اساس آن، قدرت نرم جمهوری اسلامی، جوانان هستند. در فقره‌ای درخشان از این بیانیه به این نکته اشاره شده که ظرفیت کامل نظام اسلامی محقق نشده، آسیب‌های موجود را پذیرفته و راه برون‌رفت از آن‌ها را ارائه می‌دهد، بنابراین نظام جمهوری اسلامی دگم و ایدئولوژیکی نیست و نسبت به تحولات آتی و نظرات جدید گشوده است اما در عین حال، مرزبندی خود را با مدرنیته چپ و راست هم دارد. این بیانیه می‌خواهد بگوید، اصول انقلاب اسلامی در شرایط عینی و کنونی، قابلیت پاسخگویی به تحولات آتی و کنونی را دارد و لزومی ندارد در چهل ساله دوم بر همان تفسیری که از اصول جمهوری اسلامی در گذشته داریم، تأکید کنیم.

وی ادامه داد: در این بیانیه تصریح شده است نسبت به تحولات گشوده‌ایم و تغییرات را می‌بینیم اما از منظر اصول و با تأکید بر آن‌ها به این تغییرات پاسخ می‌دهیم، یعنی نظام جمهوری اسلامی هم با تجدیدنظرطلبی مرزبندی دارد و هم با جمودگرایی و دُگماتیست که این نگاه اجتهادی در شیعه است.

مروارید به تفاوت مکتب شیعی با دیگر مکاتب دینی پرداخت و گفت: مؤسسان انقلاب اسلامی، پیروزی این انقلاب را مدیون نگاه اجتهادی در شیعه هستند و این آموزه اهل بیت (ع) به فقها، متکلمین و فیلسوفان است که ضامن جهانی بودن اسلام و دائمی بودن حقانیت آن است. نگاه اجتهادی تأکید می‌کند که اجتهاد، راه برون‌رفت از بن‌بست‌ها و معضلات است؛ سیالیتی که در نگاه اجتهادی است، قلمرویی از تکثر درون دینی را ایجاد می‌کند یعنی درحالی که معیارها و مرزبندی‌ها وجود دارد، امکان انتخاب‌های آزادانه و متعدد هم وجود دارد و این روح تفکر شیعی است. اگر این نگاه اجتهادی شیعه وارد فضای فرهنگی و اجتماعی شود، ثمره‌اش همین بیانیه گام دوم می‌شود. نگاه دوم، امتداد اجتماعی نگاه اجتهادی شیعه است.

مروارید با بیان اینکه در بیانیه گام دوم رهبری، بر عدالت، آزادی و استقلال تأکید شده و برای هر کدام اینها هم تعریف و معیاری ارائه شده است، گفت: استقلال به معنای بستن مرزها نیست بلکه به معنای خودکفایی است یعنی در عین بهره‌مندی از تجارب مختلف، تصمیم را خود آن هویت و جغرافیای ایران می‌گیرد. نشاط و امید به آینده و جدی گرفتن «ما می‌توانیم»، پیشران و موتور محرکه هر رفتار و رویدادی است؛ اینکه بتوان هویت، تاریخ گذشته و خودباوری را در فضای جامعه محقق کرد.

مروارید با بیان اینکه بیانیه گام دوم جریان خودآگاهی تاریخ اجتماعی را ترسیم می‌کند و راه آینده هم از این راه است، گفت: وادادگی و تهاجم فرهنگی، سوی افراط و در طرف تفریط، ناامیدی، یاس و «شکست خوردیم» است اما راه سوم که در بیانیه به آن تأکید می‌شود، راه امید به آینده مبتنی بر خودآگاهی است و اگر ملت و جوانان ما به این خودآگاهی اجتماعی، تاریخی و فرهنگی برسند، چشم‌انداز آینده و امید به آینده هم راه و مسیر خود را نشان می‌دهد.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با بیان اینکه بیانیه گام دوم، یک مسیر ریل‌گذاری برای جوانان است، گفت: انقلاب اسلامی اگر بخواهد مسیر گذشته و مسیر خودکفایی، استقلال و عزت مبتنی بر اقتصاد پویا و فرهنگ خلاق را ارائه دهد باید بر جوانان اعتماد کند؛ همان‌طور که انقلاب اسلامی با نیروی جوان پیروز شد. نیروی جوان ابتدای انقلاب در سه سطح نهادها، اشخاص و افکار بود، یعنی در نهادهای به ارث رسیده، خانه‌تکانی صورت گرفت؛ تأثیرگذاران، متفکران، نقادان و معلم‌های انقلاب جوان بودند و در سطح افکار هم صورت‌بندی‌های ابداعی، خلاقانه و نوآوری صورت گرفت و الان هم مجدد ما در هر سه سطح نیروی جوان لازم داریم. نقش رسانه در این میان، تکمیل کردن حقیقتی است که باید تبدیل به اضلاع برنامه اجتماعی و سیاسی شود چون نگاه به رسانه و نقش آن نگاه به یک «نهاد پیشرو اجتماعی فرهنگی» است یعنی رسانه، صرفاً دیگر انتقال اخبار نیست بلکه همانند نهادهای اجتماعی دیگر چون دانشگاه، مدرسه و مجلس، سیاست‌گذاری فرهنگی و اجتماعی انجام می‌دهد. این حقایق اجتماعی و پدیداری جدید که بعد از مدرنیته محقق و ایده و فرهنگ درونی، فکری شخصی و خصوصی در یک متن به یک دیپلماسی عمومی و تأثیرگذاری اجتماعی تبدیل شد، آثار و رنگ و بوی اجتماعی به خود می‌گیرد و با حوزه‌های دیگر سیاست، علم و تکنولوژی هم ارتباطاتی ایجاد می‌کند.

وی با اشاره به نامه‌های مقام معظم رهبری خطاب به جوانان غرب گفت: اگر ساختار آن دو نامه را هم تحلیل کنید، خودآگاهی تاریخی برای این جوانان هم مورد تأیید قرار گرفته و از جوان غربی خواسته شده تاریخ خود، تاریخ روابط شرق و غرب و همچنین تحولات اجتماعی ـ مدنی را شناخته و دیگری (شرق یا غرب) را بدون واسطه‌های زبانی، فرهنگی و اجتماعی بلکه با مواجهه‌ای مستقیم مورد درک قرار دهند. اگر بیانیه گام دوم کنار آن دو نامه رهبری به جوانان غربی خوانده شود، عناصر تفصیلی و هرمنوتیکی فهم این متن را بهتر درمی‌یابیم. ما نیازمند رسانه به‌عنوان یک نهاد اجتماعی و فرهنگی پیشرو هستیم که بتواند ارتباطات مفهومی میان گام دوم و دو نامه مقام معظم رهبری به جوانان غرب را ایجاد کند. درواقع نوعی نهضت جوان اندیشی در سطح فضای ایران اسلامی و جوانان غربی هست که در هر دو مدل، دغدغه جهانی و جهان اسلام، قابل رصد و رهگیری است البته در کنار رسانه‌ها، دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه، کرسی‌های نقد و نظریه‌پردازی هم در این زمینه کمک خواهد کرد.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با بیان اینکه ما همیشه گرفتار فرمالیسم و شکل‌گرایی هستیم، گفت: بیانیه‌ها و سندها، همیشه دچار نوعی ظاهرگرایی و شکل‌گرایی شده و از عمق معنا و کل‌گرایی برای فهم متن غفلت کرده و تنها یک بخش از آن برای رفع تکلیف روزمره، مورد تأکید قرار می‌گیرد. آفت فرمالیسم برای این سه نامه رهبری خطاب به جوانان غربی و ایرانی هم وجود دارد که باید از آن دوری کنیم.

مروارید افزود: نقش فرهنگ و هنر هم در نهادینه کردن فقرات این بیانیه در فضاهای متنوع اجتماعی و فرهنگی مهم است. زبان هنر به‌عنوان یک زبان جهان‌شمول و زبان فرهنگ به‌عنوان زبانی که تکثرات قومیتی اجتماعی و فرهنگی را به رسمیت می‌شناسد می‌توانند در ادبیات، شعر، رمان و نمایشنامه ما و همچنین سنت‌هایی که در معماری‌مان داریم مفاهیم عدالت، آزادی، سبک ایرانی اسلامی و مفهوم امید به آینده و جوان‌گرایی را محقق کند که چگونگی این امر، نیازمند برنامه‌ای جزءبه‌جزء توسط سیاست‌گذاران و نهادهای فرهنگی و اجتماعی است. برای تحقق مفاهیم بیانیه گام دوم در سطح گفتمانی، نیازمند ساختارشکنی و اصلاح در نحوه انتقال مفاهیم توسط رسانه‌ها هستیم. مطالبه سازی عمومی مفاهیمی که در بیانیه بر آن تأکید شده است، در سطح نخبگانی و عموم جوانان نیازمند تلاشی متفاوت از تلاش‌های کنونی است که رسانه ما به‌منزله نهاد اجتماعی این موضوع را تجربه نکرده است. طبیعی است پزشک برای درمان هر بیمار، درد و رنجی که به او می‌رسد را تحمل می‌کند تا به سلامت نهایی دست پیدا کند لذا واکنش و مقاومت‌های صورت گرفته و آسیب‌هایی که نظام را تهدید می‌کند، طبیعی است و تأکید من بر ساختارشکنی و خانه‌تکانی، ناظر به همین نکته است که قاعدتاً نیازمند حرکتی انقلابی ـ جهادی در سطح گفتمانی است تا بتوانیم آسیب‌های گذشته را در همان چارچوب انقلابی بازاندیشی کنیم.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی ادامه داد: اهداف محقق نشده نیازمند تغییر سیاست هستند و این موضوع نیازمند تأسیس نهاد رسانه به‌منزله نهاد پیگیر گام دوم است.

مروارید در ادامه صحبت‌های فردی که قائل به این بود که اگر ظرفیت نظام در همه بخش‌ها بالا نرود صحبت‌های برخی افراد رسانه‌ای چون حسن عباسی راه به جایی نمی‌برد، گفت: هویت و سرشت انقلاب اسلامی، گفتگو بوده است و مدل پیروزی انقلاب اسلامی هم گفتگو بود و امام خمینی (ره) با سخنرانی‌ها مردم را دعوت می‌کردند؛ ادامه تحولات هم می‌تواند بر اساس گفتگو رخ دهد و ما همیشه سعی کرده‌ایم برای ظرفیت گفتگو در جمهوری اسلامی جایی در نظر بگیریم؛ اما اینکه در عمل چه رخ می‌دهد تجربه‌ای است که باید پیموده شود و نمی‌توان از پیش قضاوت کرد.

بعد از سخنرانی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، علی رسولیان، معاون اقتصادی استاندار خراسان رضوی با موضوع تبیین مثلت توسعه اقتصادی فرهنگی به سخنرانی پرداخت.

انتهای پیام

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false